Hayat kurtarma zinciri
Ani gelişen bir olayda yaşam şansını belirleyen, birbirine bağlı dört halkadan oluşan süreçtir:
- Sağlık kuruluşuna haber verme (112): Zincirin ilk halkasıdır ve gecikmeden yapılmalıdır.
- Olay yerinde temel yaşam desteği: İlkyardımcı tarafından uygulanır.
- Ambulansla sağlık kuruluşuna taşıma: Sağlık personelince yapılır.
- Hastanede ileri yaşam desteği: Hekim ve ekip tarafından uygulanır.
İlk iki halka ilkyardımcının sorumluluğundadır. Zincirin herhangi bir halkasındaki gecikme, sonraki halkaların başarısını düşürür.
İnsan vücudunun işleyişi
- Solunum sistemi: Burun, gırtlak, soluk borusu ve akciğerlerden oluşur; havadaki oksijeni kana aktarır, karbondioksiti dışarı atar.
- Dolaşım sistemi: Kalp ve damarlardan oluşur. Kalp bir pompa gibi çalışarak oksijenli kanı dokulara ulaştırır. Atardamarlar kalpten dokuya, toplardamarlar dokudan kalbe kan taşır.
- Sinir sistemi: Beyin, omurilik ve sinirlerden oluşur; bilinç ve hayati fonksiyonları yönetir. Beyin oksijensizliğe en duyarlı organdır; oksijensiz kaldığında birkaç dakika içinde kalıcı hasar başlar.
- Hareket sistemi: Kemik, eklem ve kaslardan oluşur; kırık, çıkık ve burkulmalar bu sistemi ilgilendirir.
Bu nedenle ilk yardımın önceliği solunum ve dolaşımın sürdürülmesidir: amaç beyne oksijen gitmesini sağlamaktır.