Türkiye'de kullanılan 106'nın XR donanımlı benzinli versiyonları esas alınmıştır; bu donanım adı motor hacmini belirtmez, bu sınıfta 1.1 ve 1.4 litrelik atmosferik benzinli üniteler kullanılmıştır ve motor ruhsattan netleştirilmelidir. Motorlar turbo beslemeli değildir ve subap boşlukları mekanik olup elle ayar gerektirir. Araçların tamamı yaşlı olduğundan liste yaş, korozyon, LPG geçmişi ve bakım disiplini kaynaklı risklere odaklanmıştır. LPG dönüşümü bu modelde çok yaygındır ve bu marka ailesinde LPG kaynaklı şikâyetler öne çıkan bir başlıktır.
- LPG dönüşümüne bağlı stop etme, çekiş kaybı ve elektriksel şikâyetler: Bu marka ailesinde LPG takılmış araçlarda stop etme, benzin kokusu, elektriksel arızalar ve çekiş problemi kronik başlıklar olarak anılır; kötü yapılmış tesisat ve ayarsız sistem hem motor yönetimini şaşırtır hem oksijen sensörü ile rölanti grubunu yorar. Belirtisi; ışıklarda beklerken stop etme, LPG konumunda belirgin çekiş kaybı ve tekleme, motor arıza lambası, benzine geçince düzelen düzensiz çalışma ve kabinde gaz kokusudur. Aracı hem benzin hem LPG konumunda uzun uzun sürün, geçiş anını deneyin, LPG tesisatının işçiliğini yetkin bir ustaya kontrol ettirin ve son ayar tarihini sorun.LPG'li kullanımda 70.000 - 140.000 km arası
- LPG kullanımına bağlı subap yuvası aşınması ve subap ayarı ihmali: Bu motorlarda subap boşluğu kendini ayarlamaz, elle ayar gerektirir; LPG'li kullanımda ayar ihmal edildiğinde subap yuvaları aşınır ve kompresyon düşer. Ayrıca ayarın herkesin yapamayacağı bir işlem olduğu, bilen bir ustaya yaptırılması gerektiği usta geri bildirimlerinde dile getirilir. Belirtisi; soğuk motorda zor çalışma, rölantide tekleme, tek silindirden düzensiz çalışma, rampada güç kaybı ve üst bölgeden gelen tik tik sesidir. LPG'li örnekte kompresyon testi yaptırmadan alım yapmayın; son subap ayarının ne zaman ve kim tarafından yapıldığını sorun.LPG'li kullanımda 80.000 - 150.000 km arası
- Rölanti motoru, oksijen sensörü ve yakıt pompası kaynaklı çalışma sorunları: Bu araçlarda rölanti kontrol motorunun kirlenmesi, oksijen sensörünün ömrünü tamamlaması ve depo içi yakıt pompasının zayıflaması birlikte tekleme ile zor çalışma tablosu üretir; kullanıcı geri bildirimlerinde rölanti motoru değişimi ve subap ayarıyla sorunun çözüldüğü, bazı vakalarda ise nedenin yakıt pompası çıktığı anlatılır. Belirtisi; ışıklarda durunca stop etme, gaz verirken al-ver yapma, sıcak havada uzun marş, ilk basışta çalışıp sonraki denemelerde geç alma ve yakıt tüketiminde artıştır. Aracı soğuk çalıştırıp rölantiyi izleyin, radyoyu kapatıp kontak açıldığında arka koltuk altındaki pompa sesini dinleyin ve trafikte durup kalkarak stop etme eğilimini sınayın. (Yaşa bağlı, bakım geçmişine göre değişir)
- Elektrik tesisatı yorgunluğu ve immobilizer kaynaklı çalışmama: Yaşa bağlı olarak kablo izolasyonları sertleşir, bağlantı uçları oksitlenir; bu marka ailesinde tesisat kaynaklı sorunların motor beynini şaşırttığı ve anahtarın okunmamasına bağlı çalışmama vakaları kullanıcı geri bildirimlerinde dile getirilir. Belirtisi; aracın bazen ilk basışta çalışıp bazen hiç almaması, panelde immobilizer uyarısı, farlar ile göstergelerde aralıklı arıza ve akünün sabaha boşalmasıdır. Aracı farklı zamanlarda birkaç kez çalıştırıp kapatın, yedek anahtarla da deneyin ve tüm elektrikli donanımı tek tek sınayın. (Yaşa bağlı, kilometreden bağımsız)
- Kaporta ve alt gövde korozyonu (yaşa bağlı): Bu yaş grubundaki araçlarda kapı altları, marşpiyeller, çamurluk içleri, bagaj tabanı ve süspansiyon bağlantı noktaları korozyona uğrar; hafif gövdeli bu araçta süspansiyon bağlantı bölgesindeki ilerlemiş pas doğrudan güvenlik sorunudur. Belirtisi; kapı altı ile davlumbazlarda kabaran ve dökülen boya, bagaj halısı altında nem ve pas, alttan bakıldığında katmanlı pas tabakası ile delinmelerdir. Aracı mutlaka lift üzerine aldırıp alt gövdeyi ve süspansiyon bağlantı bölgelerini inceletin; bu araçta motordan önce yapılması gereken kontrol budur. (25 yaş ve üzeri araçlarda)
- Triger kayışı ve devirdaim setinin ihmali: Bu motorlar triger kayışıyla çalışır; kopması hâlinde subap ile piston teması sonucu masraf doğrudan motorun içine çıkar ve bu değerdeki bir araçta onarım aracın fiyatını zorlar. Yaşa bağlı olarak kayış kilometre yapmasa dahi kurur ve çatlar. Belirtisi çoğu zaman önceden gelmez, bazen gergi bölgesinden uğultu duyulur. Sadece kilometreye değil son değişim tarihine de bakın; tarihli fatura yoksa aracı alır almaz kayış, gergi ve devirdaimi set halinde değiştirin, bu araçta parça ve işçilik ucuzdur.60.000 - 100.000 km veya 5 yıl
- Soğutma sistemi, ön takım yorgunluğu ve parça temini: Radyatör, hortumlar, termostat ve devirdaim yaşla yorulur; LPG ile çalışan motorda fark edilmeyen hararet silindir kapağına daha hızlı zarar verir. Ayrıca bu yaşta rotiller, salıncak burçları ve amortisör takozları yorulur ve kaporta ile iç trim parçalarında tedarik zorlaşabilir. Belirtisi; ısı göstergesinin trafikte yükselmesi, radyatör deposunun eksilmesi, kalorifer peteğinden antifriz kokusu, kasis geçişlerinde tok vurma ve direksiyonda titreşimdir. Aracı trafikte bekletip ısı göstergesini gözleyin, motor soğukken depo seviyesini kontrol edin ve lift üzerinde süspansiyon kontrolü yaptırın. (Yaşa bağlı, kilometreden bağımsız)
Alım Öncesi Kontrol Listesi
- Motor hacmini ruhsattan netleştirin; 1.1 mi 1.4 mü olduğunu teyit edin.
- Aracı hem benzin hem LPG konumunda uzun uzun sürün; geçiş anını ve stop etme eğilimini deneyin.
- LPG'li ise kompresyon testi yaptırın; LPG tesisatının işçiliğini yetkin bir ustaya kontrol ettirin.
- Son subap ayarının ne zaman ve kim tarafından yapıldığını sorun.
- Radyoyu kapatıp kontak açıldığında arka koltuk altındaki yakıt pompası sesini dinleyin.
- Aracı farklı zamanlarda birkaç kez çalıştırıp kapatın; yedek anahtarla da deneyin.
- Aracı mutlaka lift üzerine aldırın; kapı altı, marşpiyel ve süspansiyon bağlantılarında korozyon arayın.
- Tarihli ve kilometreli triger ile devirdaim değişim faturasını isteyin.
- Aracı trafikte bekletip ısı göstergesini gözleyin; lift üzerinde rotil ile burç kontrolü yaptırın.
Özet Değerlendirme (Usta Gözüyle)
106 XR, çok düşük alım maliyeti, hafif gövdesinin sağladığı çevik ve keyifli sürüşü, ekonomik yakıt tüketimi, ucuz mekanik parçası ve her ustanın müdahale edebildiği basit yapısıyla ilk araç arayanlar için hâlâ mantıklı bir seçenektir; turbo, partikül filtresi ve karmaşık şanzıman gibi pahalı risk kalemlerini taşımaz. Bu araçta ikinci el alımını belirleyen en önemli konu LPG geçmişidir ve bu, bu marka ailesinde ayrıca öne çıkan bir başlıktır: LPG takılmış araçlarda stop etme, çekiş kaybı ve elektriksel arızalar kronik olarak anılır, kötü yapılmış bir tesisat hem motor yönetimini şaşırtır hem rölanti grubunu yorar. Ayrıca bu motorlarda subap boşluğu kendini ayarlamaz, elle ayar gerektirir; LPG'li kullanımda bu ayar ihmal edildiğinde subap yuvaları aşınır ve ayarın da bilen bir ustaya yaptırılması gerekir. Dolayısıyla LPG'li bir örnekte kompresyon testi ve son subap ayarının tarihi belirleyici iki bilgidir. İkinci başlık yaşlanmış elektrik tesisatıdır; bu ailede tesisat sorunlarının motor beynini şaşırttığı ve anahtar okumamaya bağlı çalışmama vakaları anlatıldığından, aracı farklı zamanlarda birkaç kez çalıştırıp kapatmak kısa bir denemede fark edilmeyecek arızaları ortaya çıkarır. Üçüncüsü korozyondur; süspansiyon bağlantı bölgelerindeki pas güvenlik sorunudur, bu yüzden aracı lift üzerine aldırmadan karar vermeyin. Nihai karar için güvendiğiniz bir ustada fiziki kontrol yaptırmanızı öneririm.