Türkiye'de üretilmiş Kartal station wagon versiyonları esas alınmıştır. Üretimi 1990'ların sonunda sona erdiğinden bu araçların tamamı yaşlıdır; liste bu nedenle klasik kronik arızalardan çok yaş, korozyon ve bakım geçmişi kaynaklı risklere odaklanmıştır. Station wagon gövde nedeniyle bu araçlar sık yüklü kullanılmıştır. LPG dönüşümü bu modelde son derece yaygındır.
- Kaporta, şase ve bagaj bölgesi korozyonu (yaşa bağlı): Bu yaş grubundaki araçlarda çamurluk içleri, marşpiyeller, şase ayakları ve süspansiyon bağlantı noktaları korozyona uğrar; station wagon gövdede geniş bagaj tabanı ve arka çamurluk içleri ayrıca risklidir. İlerlemiş korozyon güvenlik sorunudur ve onarımı aracın değerini aşabilir. Belirtisi; kapı altı ve tekerlek davlumbazlarında kabaran boya, bagaj halısı altında nem ve pas, arka cam çerçevesinde pas, alttan bakıldığında katmanlı pas tabakası ve delinmelerdir. Aracı mutlaka lift üzerine aldırıp alt gövdeyi, şase ayaklarını ve süspansiyon bağlantı bölgelerini inceletin; bagaj tabanını boş hâlde kontrol edin. (25 yaş ve üzeri araçlarda)
- LPG kullanımına bağlı subap yuvası aşınması ve kompresyon kaybı: Bu araçların çok büyük bölümü uzun yıllar LPG ile çalışmıştır; katkı sistemi kullanılmayan ve ayarı bozuk sistemlerde subap yuvaları aşınır, subap yuvaya gömülür. Belirtisi; soğuk motorda zor çalışma, rölantide teklemek, tek silindirden düzensiz çalışma, güç kaybı ve zamanla artan yakıt tüketimidir. Kompresyon testi yaptırmadan alım yapmayın; subap ayarının ve son LPG ayarının ne zaman yapıldığını sorun.LPG'li kullanımda 80.000 - 150.000 km arası
- Yakıt sistemi ayarsızlığı ve rölanti sorunları: Karbüratörlü versiyonlarda karbüratör ayarı, jikle ve yakıt pompası; enjeksiyonlu versiyonlarda hava akış ölçer ve rölanti kontrol elemanları zamanla bozulur. Belirtisi; soğukta zor çalışma, rölanti devrinin düşüp yükselmesi, gaz kesmede stop etme, yüklenmede tekleme ve yakıt tüketiminde belirgin artıştır. Aracı soğuk çalıştırıp rölanti davranışını izleyin; LPG'de sorunsuz çalışıp benzinde teklemek ayarsızlığın tipik göstergesidir. (Yaşa bağlı, bakım geçmişine göre değişir)
- Yüke bağlı arka süspansiyon yorgunluğu: Station wagon gövde nedeniyle bu araçlar sık ve ağır yüklendiğinden arka yaylar, amortisörler ve burçlar katalog ömrünün belirgin altında kalır. Belirtisi; boş hâldeyken arka tarafın çökük durması, kasiste dipleme ve tok vurma sesi, virajda arka aksın savrukluk hissi ve arka lastiklerde düzensiz aşınmadır. Aracı boşken yandan inceleyip arka yüksekliğine bakın; lift üzerinde arka yay ve amortisörleri kontrol ettirin. (Yaşa ve kullanıma bağlı)
- Elektrik tesisatı yorgunluğu ve şarj sistemi arızaları: Yaşa bağlı olarak kablo izolasyonları sertleşir, bağlantı uçları oksitlenir; şarj dinamosu, marş motoru ve sigorta kutusu bu araçlarda tekrar eden kalemlerdir. Belirtisi; farların kısılıp parlaması, gösterge ibrelerinin oynaması, akünün sabaha boşalması, marşın ağır dönmesi ve panelde şarj uyarısıdır. Tüm elektrikli donanımı tek tek deneyin, araç çalışırken akü uçlarındaki şarj değerini ölçtürün. (25 yaş ve üzeri araçlarda)
- Soğutma sistemi, hararet riski ve triger kayışı ihmali: Radyatör tıkanması, hortum yorgunluğu, termostat ve devirdaim arızası hararete yol açar; LPG ile çalışan motorda hararet silindir kapağına daha hızlı zarar verir. Ayrıca bu motor triger kayışıyla çalışır ve kayış yaşa bağlı olarak kuruyup çatlar. Belirtisi; ısı göstergesinin trafikte yükselmesi, radyatör deposunun eksilmesi, egzozdan beyaz duman ve yağ kapağı altında beyaz köpük benzeri birikimdir; triger tarafında önceden uyarı çoğu zaman olmaz. Aracı trafikte bekleterek ısı göstergesini gözleyin; triger kayışının son değişim tarihini sorun, belge yoksa aracı alır almaz set halinde değiştirin. (Yaşa bağlı, kilometreden bağımsız)
- Ön takım, rot-rotil ve şanzıman-diferansiyel sesleri: Türkiye yol koşullarında ve bu yaşta rotiller, salıncak burçları, aks körükleri ile şanzıman-diferansiyel grubu yorulur; yüklü kullanım süreci hızlandırır. Belirtisi; kasiste tok vurma, direksiyonda boşluk ve titreşim, viraj dönerken tıkırtı, viteste uğultu ve boşta gelen hışırtıdır. Lift üzerinde levye ile boşluk kontrolü yaptırın, aks körüklerinin yırtık olup olmadığına ve şanzıman bölgesinde yağ sızıntısına bakın.Yaşa bağlı, 150.000 km ve üzeri
Alım Öncesi Kontrol Listesi
- Aracı mutlaka lift üzerine aldırın; alt gövde, marşpiyel, şase ayakları ve süspansiyon bağlantılarında korozyon arayın.
- Bagaj tabanını boş hâlde ve halıyı kaldırarak inceleyin; arka cam çerçevesinde pas olup olmadığına bakın.
- LPG'li ise kompresyon testi yaptırın; subap ayarı ve son LPG ayar tarihini sorun.
- Soğuk çalıştırma yapın; rölanti davranışını ve stop etme eğilimini izleyin.
- Benzin ve LPG konumunda ayrı ayrı sürün; birinde tekleyip diğerinde düzgün çalışması ayarsızlığı gösterir.
- Aracı boşken yandan bakıp arka yüksekliğini kontrol edin; lift üzerinde arka yay ve amortisörleri inceletin.
- Aracı trafikte bekletip ısı göstergesini gözleyin; triger kayışının son değişim tarihini sorun.
- Tüm elektrikli donanımı deneyin; çalışırken akü uçlarındaki şarj değerini ölçtürün.
- Lift üzerinde rotil, burç, aks körükleri ve şanzıman yağ sızıntısını kontrol ettirin.
Özet Değerlendirme (Usta Gözüyle)
Kartal, çok ucuz ve her yerde bulunan parçası, son derece basit ve her ustanın tamir edebildiği yapısı, station wagon gövdesinin sunduğu geniş yük hacmi ve LPG ile ekonomik çalışmasıyla Türkiye'de uzun yıllar hem aile hem esnaf aracı olarak kullanılmıştır. Bu yaştaki bir araçta alım kararını belirleyen şey artık motor değil gövdedir: asıl risk korozyondur ve bu gövdede yalnızca alt gövde değil, geniş bagaj tabanı, arka çamurluk içleri ve arka cam çerçevesi de mutlaka incelenmelidir; ilerlemiş pas hem güvenlik sorunudur hem de onarımı aracın değerini aşar. İkinci sırada uzun yıllar LPG ile çalışmış motorlarda subap yuvası durumu gelir; kompresyon testi bu araçta pazarlık gücünüzü doğrudan belirler. Bu gövdeye özgü üçüncü başlık arka süspansiyondur; station wagon yapı nedeniyle bu araçlar sık ve ağır yüklendiğinden yaylar ile amortisörler beklenenden çok yorulur, bu yüzden aracı boşken yandan inceleyip arka yüksekliğine bakmak faydalı bir kontroldür. Mekanik eksikler bu araçta pazarlıkla telafi edilebilir, gövde korozyonu edilemez. Nihai karar öncesi bu araçları bilen bir ustada fiziki kontrol yaptırmanızı öneririm.