2. El Araç Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler ve Güvenli Ödeme Sistemi Rehberi (2026)

İkinci el araç almak istiyorsunuz ama nereden başlayacağınızı bilmiyor musunuz? Bu rehberde noter masasına oturmadan önce yapmanız gereken her şeyi, adım adım ve güncel rakamlarla bulacaksınız.

Giriş

Türkiye'de her yıl milyonlarca ikinci el araç el değiştiriyor. Sıfır araç fiyatlarının yüksekliği ve tedarik süreleri nedeniyle ikinci el pazar her zamankinden hareketli. Ancak bu hareketlilik dolandırıcıları da çekiyor. 2025 yılında Şikayetvar platformuna sadece dolandırıcılık konusunda 40.000'den fazla şikayet ulaştı ve bunların önemli bir kısmı araç alım-satım süreçleriyle ilgiliydi.

İşin iyi tarafı şu: 2026'da alıcıyı koruyan sistemler güçlendi. Güvenli ödeme artık zorunlu, e-Devlet sorgulamaları saniyeler sürüyor ve yasal haklarınız net şekilde tanımlı. Bu rehber, araç aramaya başlamadan önceki hazırlıktan noter masasındaki son imzaya kadar size eşlik edecek.

Adım 1: Aracı Görmeden Önce Yapmanız Gereken e-Devlet Sorgulamaları

Beğendiğiniz bir ilan buldunuz ve satıcıyla iletişime geçtiniz. Aracı görmeye gitmeden önce aşağıdaki sorgulamaları yapmanız, sizi boşuna yol masrafından ve zaman kaybından kurtarır.

Tramer (Hasar Kaydı) Sorgulama

Tramer sorgulaması, aracın sigorta şirketlerine yansıyan kaza ve hasar geçmişini gösterir. İki yöntemle yapılabilir:

e-Devlet ile (ücretsiz, sadece kendi aracınız): turkiye.gov.tr → "SBM Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama" yazın → plaka girin. Bu yöntem yalnızca kendi adınıza kayıtlı araçlar için çalışır. Alacağınız araç başkasının üzerineyse bu yöntem kullanılamaz.

SMS ile (ücretli, herhangi bir araç): 5664'e aracın plakasını yazıp gönderin. Sorgulama başına 275 TL ücret alınır ve tüm operatörlerde geçerlidir. Değişen parça sorgusu için ise "PARÇA boşluk plaka boşluk hasar tarihi (gg/aa/yyyy)" formatında yine 5664'e mesaj atabilirsiniz.

Tramer kaydını nasıl okumalısınız? Tramer kaydı olan bir araç mutlaka kötü değildir. Önemli olan hasarın niteliği ve büyüklüğüdür. Küçük bir tampon boyaması ile airbag açmış ağır kaza arasında dağlar kadar fark vardır. Hasar tutarı aracın piyasa değerinin büyük bir bölümünü aşıyorsa "ağır hasarlı" kategorisine girer; bu tür araçlardan uzak durmanız önerilir. Ancak küçük hasarlı bir araçta fiyat indirim pazarlığı yapabilirsiniz.

Kritik uyarı: Tramer yalnızca sigorta şirketine bildirilen hasarları gösterir. Sigorta kullanılmadan onarılan hasarlar bu kayıtlara yansımaz. Bu nedenle Tramer sorgusu tek başına asla yeterli değildir; ekspertiz raporu ile desteklenmelidir.

Haciz, Rehin ve Yakalama Sorgulama

Aracın üzerinde haciz, rehin veya yakalama kararı varsa noter devir işlemi yapılamaz ve siz ciddi bir sorunla karşı karşıya kalırsınız. Bu sorgulamayı satıcıdan rica ederek yaptırabilirsiniz:

e-Devlet → "Adıma Tescilli Araç Sorgulama" (Türkiye Noterler Birliği hizmeti): Satıcı e-Devlet'e giriş yaparak kendi aracının hak mahrumiyeti durumunu görür. Haciz, ihtiyati haciz, rehin veya yakalama kaydı varsa bu ekranda görünür.

e-Devlet → "Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama" (Gelir İdaresi Başkanlığı hizmeti): Vergi borcu nedeniyle aracın üzerinde e-haciz olup olmadığı sorgulanır.

Satıcı bu ekran görüntülerini size göndermek istemiyorsa bu ciddi bir uyarı işaretidir. Ayrıca noterde işlem sırasında da bu kontroller yapılır; ancak önceden öğrenmek sizi boş yere notere gitme zahmetinden kurtarır.

MTV ve Trafik Cezası Sorgulama

Araç üzerinde ödenmemiş MTV veya trafik cezası varsa devir işleminde sorun çıkabilir. Satıcıdan e-Devlet üzerinden "Motorlu Taşıtlar Vergisi Borç Sorgulama" ve "Trafik Cezası Sorgulama" ekran görüntüsü isteyin.

TÜVTÜRK Muayene Sorgulama

tuvturk.gov.tr adresinden plaka ile araç muayene durumu sorgulanır. Muayenesi geçmiş bir araçla trafiğe çıkmak hem yasal sorun yaratır hem de aracın teknik durumunda soru işaretleri oluşturur. Muayene geçmişindeki kilometre bilgileri, ayrıca kilometre düşürme tespitinde en güçlü kanıtlardan biridir.

Adım 2: Aracı Yerinde İnceleme ve Test Sürüşü

Sorgulama sonuçları temiz çıktıysa sıra aracı bizzat görmeye gelir. Aşağıdaki kontrolleri yaparak ekspertize götürmeye değer olup olmadığına karar verin.

Dış İnceleme Kontrol Listesi

Aracı aydınlık ama doğrudan güneş almayan bir alanda inceleyin. Güneş parlamaları çizik ve eziklerin fark edilmesini zorlaştırır. Araç temiz olmalıdır; kirli araçta detay görmek imkansızdır.

Kontrol edin: Panel aralarındaki boşluklar simetrik mi? Farların ikisi de aynı marka ve tonajda mı (farklıysa biri değişmiş demektir)? Lastik diş derinlikleri 1,6 mm üzerinde mi? Kapı menteşeleri ve bagaj vidalarında dönme izi var mı? Kaputun altında yağ birikintisi veya pas oluşumu var mı?

İç İnceleme: Kilometre Düşürmeyi Fark Etmenin Yolları

Direksiyon simidi, koltuk deri/kumaşı, pedal lastikleri ve vites topuzunun aşınma durumu aracın gerçek kullanım yoğunluğunu ele verir. 80.000 km gösteren bir aracın direksiyon simidi parlak ve yıpranmışsa, pedal lastikleri düzleşmişse büyük ihtimalle kilometre düşürülmüştür.

2026 itibarıyla kilometre düşürme cezası 7 yıla kadar hapis ve yüksek para cezası olarak belirlenmiştir. Mağdur olursanız dava açarak tazminat talep edebilirsiniz. Ama en iyisi mağdur olmamaktır: TÜVTÜRK muayene kayıtlarındaki geçmiş kilometre verilerini mutlaka kontrol edin.

Tüm elektrikli donanımları (cam açma-kapama, klima, sunroof, multimedya ekranı, gösterge aydınlatmaları) tek tek deneyin. Gösterge panelinde yanan arıza lambaları olup olmadığına bakın.

Test Sürüşü: 15 Dakikada Neleri Anlarsınız?

Test sürüşü olmadan araç almayın. Motor soğukken çalıştırın (sıcak motor sorunları gizleyebilir). Sürüş esnasında şunlara dikkat edin: Motor düzgün ve titreşimsiz çalışıyor mu? Vites geçişleri yumuşak mı, takılma var mı? Fren pedalı sert mi, 4 cm'den fazla inmesi anormal bir durumdur. Düz yolda direksiyonu kısa süreliğine serbest bıraktığınızda araç sağa veya sola çekiyor mu (rot-balans veya süspansiyon sorunu)? Virajlarda alt taraftan ses geliyor mu? Rölantide araç titriyor mu?

Adım 3: Ekspertiz Raporu Aldırın

Yukarıdaki kontrolleri geçen araç için mutlaka bağımsız bir ekspertiz merkezinden rapor aldırın. Satıcının sunduğu hazır rapora güvenmeyin; kendi seçtiğiniz TSE belgeli bir merkezde yaptırın.

Ekspertizde Neler İncelenir?

Kapsamlı bir ekspertizde şunlar kontrol edilir: kaporta-boya kalınlığı ölçümü (değişen/boyanan parça tespiti), şasi numarası doğrulaması, motor ve şanzıman sızıntıları, fren sistemi, süspansiyon, OBD (elektronik beyin) taraması ile arıza kod kontrolü, dyno performans testi, conta kaçak testi ve airbag kontrolü.

Paket seçerken en azından kaporta-boya, motor, mekanik ve OBD testini kapsayan bir paket tercih edin. Airbag ve conta kaçak testi gibi ek kontroller, özellikle 100.000 km üzeri araçlarda hayat kurtarıcıdır.

Ekspertiz Merkezinde Dikkat Etmeniz Gerekenler

Merkezin TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi olduğundan emin olun. TSE belgeli merkezlerin raporları noter işlemlerinde ve hukuki süreçlerde geçerlidir. Otorapor, Auto King, Yamanlar ve RS Oto Ekspertiz gibi Türkiye genelinde yaygın şubesi olan zincir firmalar güvenilir seçenekler arasındadır.

Adım 4: Fiyat Pazarlığı ve Satın Alma Kararı

Tramer kaydı, ekspertiz raporu ve test sürüşü sonuçlarını bir arada değerlendirin. Pazarlık yaparken elinizde somut veriler olması büyük avantaj sağlar.

Fiyatı Etkileyen Temel Faktörler

Aracın piyasa değerini belirlerken şu faktörleri göz önünde bulundurun: Kasko değeri (TSB listesinden kontrol edin, kasko değerinin üzerinde ödeme yapmayın), Tramer kaydı (boyalı veya değişen parça varsa değer düşüklüğü gerekçesiyle indirim isteyebilirsiniz), ekspertiz raporundaki bulgular, yedek anahtar durumu (yoksa 3.000–10.000 TL maliyet çıkabilir), bakım geçmişi ve lastik durumu.

Asla Yapmayın: Kapora Tuzağı

Aracı görmeden asla kapora veya ön ödeme göndermeyin. Şikayetvar verilerine göre 2025-2026'da en yaygın dolandırıcılık yöntemi sahte ilanlarla kapora toplamaktır. Tipik senaryo şöyledir: Piyasanın çok altında cazip bir fiyat, "başka ciddi alıcı var, acele edin" baskısı, WhatsApp üzerinden sahte kimlik veya doktor kimliği gönderme ve IBAN'a havale isteme. Bazı mağdurlar 5.000–30.000 TL arasında kayıp yaşamıştır.

Korunma yolları: Fiyat gerçek olamayacak kadar düşükse tuzaktır. Satıcının T.C. kimlik numarasını sorun ve e-Devlet'ten doğrulayın. Ödemeleri mutlaka güvenli ödeme sistemi üzerinden yapın.

Adım 5: Güvenli Ödeme Sistemi — Adım Adım Nasıl Kullanılır?

27 Eylül 2024'ten itibaren noterlerde yapılan tüm ikinci el araç satışlarında güvenli ödeme sistemi kullanmak zorunludur. Bu sistem, paranızın noter tescili tamamlanana kadar emanet hesapta tutulmasını ve devir işlemi onaylandıktan sonra otomatik olarak satıcıya aktarılmasını sağlar. Nakit taşıma riski, sahte para ve "parayı aldım ama devir yapmıyorum" dolandırıcılığı bu sistemle ortadan kalkar.

Adım Adım İşleyiş

1) Satıcı başvuru oluşturur. Satıcı, anlaşmalı bankalardan birinin internet şubesi veya mobil uygulaması üzerinden "Güvenli Ödeme/Güvenli Araç Satış" hizmetine giriş yapar. Araç plakası, satış tutarı, kendi IBAN'ı ve alıcının telefon numarasını girer. Sistem otomatik bir referans numarası oluşturur.

2) Referans numarası taraflara iletilir. Hem satıcıya hem alıcıya SMS ile referans numarası gönderilir.

3) Alıcı ödemeyi yapar. Alıcı, aynı banka/kuruluş üzerinden referans numarasıyla sisteme giriş yapar ve araç bedelini güvenli havuz hesabına gönderir. Para burada bloke edilir; ne alıcı ne satıcı bu paraya dokunamaz.

4) Noterde tescil yapılır. Taraflar birlikte notere gider. Noter sistemde ödeme blokesini görür ve araç devrini gerçekleştirir.

5) Para otomatik aktarılır. Tescil onaylandığı anda bloke edilen tutar otomatik olarak satıcının hesabına geçer. Araç mülkiyeti ve para eş zamanlı el değiştirir.

Anlaşmalı Bankalar

Takasbank (Taşıt Takas — e-Devlet üzerinden de erişilebilir), VakıfBank, Ziraat Bankası, Garanti BBVA, İş Bankası, Akbank, Halkbank, QNB Finansbank, TEB ve Türkiye Finans başlıca anlaşmalı kuruluşlardır. Alıcı ve satıcı aynı banka/kuruluş üzerinden işlem yapmalıdır, ancak her ikisinin de o bankada hesabı olması her zaman zorunlu değildir (kuruluşa göre değişir).

Ücret ve Süre

2026 yılı güvenli ödeme hizmet bedeli: 243,84 TL (BSMV dahil). Bu tutar transfer edilen bedelin içinden otomatik kesilir. Satıcının eline anlaşılan net rakam geçsin istiyorsanız, hizmet bedelini satış fiyatına ekleyerek gönderin. Örnek: 500.000 TL anlaşma bedeli → alıcı sisteme 500.243,84 TL yatırır → satıcıya net 500.000 TL aktarılır.

Başvuru oluşturulduktan sonra ertesi iş günü mesai bitimine kadar noterde tescil yapılmalıdır. Aksi halde başvuru otomatik iptal edilir ve para alıcıya iade edilir.

Adım 6: Noter İşlemleri ve 2026 Güncel Masrafları

Notere Gitmeden Hazırlamanız Gerekenler

Noterden eli boş dönmemek için şu belgeleri hazırlayın: Alıcı ve satıcının T.C. kimlik kartları, araç ruhsatı, alıcı adına düzenlenmiş aktif zorunlu trafik sigortası (sigortasız noter işlemi başlatılamaz), geçerli TÜVTÜRK muayenesi, güvenli ödeme sistemi referans numarası ve varsa satış vekaleti.

2026 Noter Masrafları: Örnek Hesaplama

2026'da noter ücretlendirmesinde köklü bir değişiklik yapıldı. Sabit devir ücreti kaldırılarak satış bedeline bağlı nispi harç sistemine geçildi.

Masraf kalemleri:

Devir hizmet bedeli: ~1.870–2.050 TL (sabit)

Nispi harç: Satış bedelinin veya kasko değerinin (hangisi yüksekse) binde 2'si — asgari 1.000 TL

Motorlu araç tescil belgesi (değerli kağıt): 1.511 TL

Güvenli ödeme hizmet bedeli: 243,84 TL

Örnek: 800.000 TL değerinde araç satışında tahmini toplam noter masrafı:

Devir hizmet bedeli ~1.950 TL + nispi harç 1.600 TL (800.000 × 0,002) + tescil belgesi 1.511 TL + güvenli ödeme 243,84 TL = yaklaşık 5.300 TL

Örnek: 1.500.000 TL değerinde araç satışında:

Devir hizmet bedeli ~1.950 TL + nispi harç 3.000 TL + tescil belgesi 1.511 TL + güvenli ödeme 243,84 TL = yaklaşık 6.700 TL

Genel teamül olarak noter masraflarını alıcı öder, ancak bu yasal zorunluluk değildir; taraflar aralarında paylaşabilir.

Not: Galericilere (ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi sahiplerine) yapılan satışlarda nispi harç uygulanmaz.

Adım 7: Araç Aldıktan Sonra Yapmanız Gereken 5 İşlem

Anahtarı aldınız, tebrikler. Ama işlem bitmedi. Şu adımları hemen tamamlayın:

1) Kasko yaptırın. Trafik sigortası karşı tarafı korur, kasko sizin aracınızı korur. Ekspertiz raporunu sigortacıya göstererek uygun teklif alabilirsiniz.

2) İlk bakımı yaptırın. Güvendiğiniz bir serviste yağ, filtre, fren balatası kontrolü ve genel bakım yaptırın. Satıcının "bakımlı" beyanına güvenmeyin.

3) HGS/OGS'yi kendi adınıza tanımlayın. Eski sahibin geçiş borçları size yansımasın.

4) TÜVTÜRK muayenesini kontrol edin. Muayene tarihi yakınsa veya geçmişse hemen randevu alın.

5) Yedek anahtarı kontrol edin. Yedek anahtar yoksa hemen yaptırın; kasko taleplerinde yedek anahtar şartı aranabilir ve sonradan yaptırmak çok pahalıdır (3.000–10.000+ TL).

Mağdur Olursanız: Yasal Haklarınız

İkinci el araç aldıktan sonra gizlenen hasar, kilometre düşürme veya satıcının beyan etmediği arızalar ortaya çıkabilir. Bu durumda eliniz boş değildir.

Galeriden Aldıysanız

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) uygulanır. İlk 6 ay içinde ortaya çıkan arızalarda ispat yükü satıcıdadır — yani arızanın satış sonrasında oluştuğunu kanıtlamak galerinin sorumluluğundadır. Ayrıca galeriler, motor, şanzıman, diferansiyel ve elektrik sistemi kapsamında 3 ay veya 5.000 km zorunlu garanti vermek zorundadır.

Dört seçimlik hakkınız vardır: sözleşmeden dönme ve para iadesi, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim (pratikte zor uygulanır).

Şahıstan Aldıysanız

Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 219-231 uygulanır. Satıcı, aracın ayıbını bilmese bile sorumludur. Ayıbı fark ettiğiniz anda derhal satıcıya noter kanalıyla ihtar çekin ve 2 yıl içinde dava açın. Ağır kusur veya hile (kilometre düşürme gibi) söz konusuysa 2 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaz.

Yapmanız Gerekenler (Sırasıyla)

Aracı tamir ettirmeden önce yetkili servis veya ekspertiz merkezinden arıza tespit raporu alın. Bu rapor delil niteliğindedir. Satıcıya noter kanalıyla ayıp ihbarı gönderin ve talebinizi (iade, indirim veya onarım) yazılı olarak bildirin. Anlaşma sağlanamazsa Tüketici Hakem Heyeti'ne (belirli tutara kadar) veya Tüketici Mahkemesi'ne (galeriden alınan araçlar) ya da Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (şahıstan alınan araçlar) başvurun.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Tramer kaydı olan araç alınır mı? Kayıt tek başına kötü anlam taşımaz. Küçük bir tampon boyaması ile ağır kaza farklı şeylerdir. Hasar detayını inceleyin, ekspertiz yaptırın ve hasar durumuna göre fiyat pazarlığı yapın. Ağır hasar veya pert kaydından uzak durun.

Güvenli ödeme sistemi zorunlu mu? Evet. 27 Eylül 2024'ten itibaren tüm noter araç satışlarında zorunludur. Elden nakit ödeme artık geçerli değildir.

Ekspertiz raporu yaptırmak zorunlu mu? Galerilerden yapılan satışlarda zorunludur. Bireysel satışlarda yasal zorunluluk yoktur ancak kendi güvenliğiniz için mutlaka yaptırın.

Kapora göndermeli miyim? Aracı görmeden asla kapora göndermeyin. Gördükten ve anlaştıktan sonra bile ödemeyi güvenli ödeme sistemi üzerinden yapmanız en güvenli yoldur.

Kilometre düşürme nasıl anlaşılır? TÜVTÜRK muayene geçmişindeki km verilerini kontrol edin. Yetkili servis kayıtlarını isteyin. Direksiyon, koltuk, pedal ve vites topuzunun fiziksel aşınmasını gözlemleyin. Şüphe varsa ekspertizde OBD taraması yaptırın.

Noter masrafını kim öder? Teamül olarak alıcı öder, ancak yasal zorunluluk değildir; taraflar serbestçe anlaşabilir.

Aldığım araçta sonradan arıza çıkarsa ne yapabilirim? Galeriden aldıysanız ilk 6 ay ispat yükü satıcıdadır ve 3 ay/5.000 km zorunlu garanti vardır. Şahıstan aldıysanız TBK kapsamında 2 yıl içinde ayıp ihbarı yapıp dava açabilirsiniz. Her iki durumda da önce tamir ettirmeden arıza tespit raporu aldırın ve satıcıya noter kanalıyla ihtar çekin.

Sonuç ve Kontrol Listesi

İkinci el araç alımında aşağıdaki kontrol listesini adım adım takip ederek riskleri minimuma indirebilirsiniz:

Bu adımları eksiksiz takip ettiğinizde hem maddi hem hukuki açıdan korunmuş olursunuz. Unutmayın: birkaç saatlik araştırma ve birkaç yüz liralık sorgulama ücreti, sizi on binlerce liralık kayıplardan kurtarabilir.