Pozisyon seçim mantığı
- Oturuş / yarı oturuş: Bel hizasından yukarıdaki yaralanmalar - burun kanaması, göğüs yaralanması, kaburga/köprücük/kol kemiği kırığı
- Sırtüstü yatış: Bel hizasından aşağıdaki yaralanmalar ve omurga olayları - kalça, bacak ve ayak kırıkları, karın yaralanması, omurga kırığı, kalp masajı
- Yan yatış (koma) pozisyonu: Bilinç kaybı, solunum zorluğu, kusma veya kusma ihtimali, solunum yoluyla zehirlenme, kulaktan kan gelmesi
Taşımada genel kurallar
- Yaralı zorunlu olmadıkça taşınmaz; 112 beklenir
- Taşımadan önce yaşam bulguları değerlendirilir, kanama ve kırıklar tespit edilir
- Baş-boyun-gövde ekseni korunur
- İlkyardımcı dizlerini bükerek, sırtını dik tutarak kaldırır (bel sakatlanmasını önlemek için)
- Omurga kırığı olan yaralı kesinlikle sedye ile taşınır
Taşıma yöntemleri
- Sürükleme yöntemleri: Dar alanda ve acil durumda - koltuk altından tutarak, ayak bileklerinden çekerek, battaniyeyle sürükleme
- Tek ilkyardımcı ile: Kucakta taşıma, sırtta taşıma, itfaiyeci yöntemi (omuzda taşıma)
- İki ilkyardımcı ile: Altın beşik (el arabası) yöntemi, oturur pozisyonda taşıma
- Üç veya daha fazla ilkyardımcı ile: Sedyeye blok hâlinde alma
Taşımada öncelik dereceleri
- 1. öncelik (en acil): Solunum zorluğu olanlar, kalbi düzensiz çalışanlar, ağır kanamalılar, şoktakiler
- 2. öncelik: Durumu acil olanlar (kapalı kırık, orta dereceli yaralanma)
- 3. öncelik (en son): Durumu acil olmayan hafif yaralılar; ayrıca yaşama şansı çok düşük olanlar
Sedyeye yerleştirme teknikleri
- Kaşık tekniği: yaralıya yalnızca tek taraftan ulaşılabiliyorsa, 3 ilkyardımcı ile
- Köprü tekniği: yaralıya iki taraftan ulaşılabiliyorsa, 4 ilkyardımcı ile
- Karşılıklı durarak kaldırma: omurga yaralanması şüphesinde, 3 ilkyardımcı ile
Kaldırmada temel kural
Kaldırma sırasında yaralı en az 6 noktadan desteklenir ve baş, boyun ile gövde aynı hizada tutulur. Komutu, baş ve boyun bölgesini kavrayan ilkyardımcı verir.
Sedye ile taşımada kurallar
- Yaralının başı gidiş yönünde olur
- Sedye daima yatay tutulur; merdiven ve yokuşta ayak tarafındakiler sedyeyi omuz, baş tarafındakiler uyluk hizasında tutar
- Öndeki ilkyardımcı sağ, arkadaki sol ayakla yürümeye başlar; adımlar dönüşümlü atılır (sedyenin sallanmaması için)
- Güçlü olan ilkyardımcı baş tarafında durur
- Yaralı düşmemesi için sedyeye bağlanır