Zihinsel ve fiziksel olarak araç kullanmaya hazır olma
Aracın hazır olması tek başına yeterli değildir; sürücünün de hazır olması gerekir. Direksiyona geçmeden önce şunlar sorgulanır:
- Uyku ve dinlenme: Uykusuzluk reaksiyon süresini uzatır ve mikro uyku riski doğurur. Yorgunken yola çıkılmaz.
- Alkol ve madde: Alkollüyken veya uyuşturucu-uyarıcı etkisi altındayken araç kullanılmaz.
- İlaçlar: Uyku hâli yapan ilaç kullanılıyorsa prospektüsteki "araç ve makine kullanmayınız" uyarısına uyulur.
- Sağlık durumu: Ateşli hastalık, şiddetli ağrı, baş dönmesi ve alçı-sargı gibi geçici bedensel engeller sürüşü engeller.
- Duygusal durum: Öfkeli, aşırı üzgün veya yoğun stres altındayken karar verme bozulur; sakinleşmeden yola çıkılmaz.
- Görme ve işitme: Gözlük veya işitme cihazı kullanılıyorsa yanına alınır; bu durum sürücü belgesine kod olarak işlenmiştir.
Araç dışı kontroller
Lastikler (basınç, diş, hasar), ışıklar, cam ve aynaların temizliği, araç altında yağ/su sızıntısı, plaka ve gövde kontrolü.
Araç içi kontroller
Araca binildikten sonra, motoru çalıştırmadan önce yapılan sıralı kontrollerdir:
- Kapıların tam kapalı ve kilitli olması
- Koltuk, başlık ve direksiyon ayarlarının yapılması
- Ayna ayarlarının kontrolü
- Emniyet kemerinin takılması; yolcuların da takması
- El freninin çekili, vitesin boşta olması
- Gösterge panelindeki ikaz lambalarının kontrolü
- Yakıt seviyesinin kontrolü
- Araç içinde savrulabilecek serbest eşyanın sabitlenmesi
- Sürücünün görüşünü engelleyecek eşya veya aksesuarın kaldırılması
Koltuk ve direksiyon ayarı
- Pedallara tam basıldığında diz hafif bükülü kalmalıdır
- Direksiyon tutulduğunda kollar hafif bükülü olmalı, sırt koltuğa yaslanmalıdır
- Direksiyon saat 9 ve 3 (veya 10-2) konumundan iki elle tutulur
Baş desteği (koltuk kafalığı)
Kafalığın üst kenarı başın üst hizasında olacak şekilde ayarlanır. Amacı, arkadan çarpmalarda boyun kırbaç yaralanmasını önlemektir. Yalnızca konfor amaçlı değildir.
Ayna ayarları
- İç dikiz aynası arka camı tam görecek şekilde ayarlanır
- Yan aynalarda aracın kendi gövdesinin küçük bir kısmı görünmelidir
- Aynaların göremediği alana kör nokta denir; şerit değiştirmeden önce mutlaka omuz üstünden dönüp bakılmalıdır
Oturuş pozisyonu ve pedalların kullanımı
- Sırt koltuğa tam yaslanır, omuzlar koltuktan ayrılmadan direksiyona ulaşılabilmelidir.
- Manuel vitesli araçta: Sol ayak yalnızca debriyaj pedalını, sağ ayak fren ve gaz pedallarını kullanır. Sol ayak kullanılmadığı zaman dinlenme yerinde tutulur, debriyaj üzerinde bekletilmez; bekletmek balatayı yakar.
- Otomatik vitesli araçta: Debriyaj yoktur; fren ve gaz yalnızca sağ ayakla kullanılır. İki ayak kullanmak, panik anında her iki pedala birden basma riski doğurur.
- Pedallara ayak tabanının ön kısmıyla, topuk yerde sabit kalacak biçimde basılır; bu, kontrollü ve kademeli basınç sağlar.
- Kalın tabanlı, topuklu veya bağsız ayakkabıyla araç kullanmak pedal hissini bozar.
- Debriyaj pedalı yavaş ve kademeli bırakılır; kavrama (buluşma) noktası hissedildiğinde gaz verilir.
Emniyet kemeri
Kemer kalça ve omuz kemiklerinden geçmeli, kıvrılmamalıdır. Hava yastığının doğru çalışması için kemer takılması şarttır.
Aracı çalıştırma
- Vites boşta olmalı, el freni çekili olmalı
- Debriyaja basılır, kontak açılır; dizel araçta kızdırma bujisi lambası sönene kadar beklenir
- Marş süresi kısa tutulur; çalışmıyorsa aralıklarla denenir
- Çalıştırırken gaza basılmaz