Dayanak
Zorunlu gereçler Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Araçlarda Bulundurulması Mecburi Gereçler" başlıklı maddesi ve ekindeki 1 Sayılı Cetvel'de düzenlenir. Liste araç cinsine göre değişir; bu ayrım sınavda sorulur.
Otomobilde bulundurulması zorunlu gereçler
- İlk yardım çantası — 1 adet
- Yangın söndürme cihazı — en az 1 kilogram kuru tozlu, 1 adet
- Reflektör (ikaz üçgeni) — 2 adet
- Kriko ve bijon anahtarı
- Stepne veya hareketin devamını sağlayacak alternatif sistem (tamir kiti)
- Yedek ampul — dış aydınlatma donanımı için
- Pense ve tornavida
- Seyyar lamba veya el feneri
- Çekme halatı
- Patinaj zinciri — karlı ve buzlu günlerde kullanılmak üzere bir çift
Araç cinsine göre farklar
| Gereç | Otomobil | Motosiklet ve moped | Kamyon, otobüs, çekici |
|---|---|---|---|
| İlk yardım çantası | Zorunlu | Zorunlu değil | Zorunlu |
| Yangın söndürme cihazı | Zorunlu | Zorunlu değil | Zorunlu |
| Reflektör | 2 adet | Zorunlu değil | 2 adet |
| Takoz | Zorunlu değil | Zorunlu değil | Zorunlu (20x20x40 cm) |
| Kask (koruma başlığı) | — | Zorunlu | — |
Lastik tekerlekli traktörde ilk yardım çantası ve yangın söndürücü aranmaz; kriko, bijon anahtarı ve çekme halatı gibi gereçler aranır.
Kullanım amaçları
- Reflektör: Arıza ve kaza hâlinde diğer sürücüleri uyarmak. Reflektör aracın ön ve arkasına, gelen sürücülerin en az 150 metreden açıkça görebileceği şekilde konur. Dönemeç veya tepe üstü gibi görüşün kısıtlı olduğu yerlerde reflektörler aracın önünde ve arkasında en az 30'ar metre uzağa yerleştirilir.
- Yangın söndürücü: Yangına rüzgârı arkaya alarak ve alevin dibine püskürtülür. Motor kaputu tamamen açılmaz, aralıktan müdahale edilir.
- Takoz: Eğimli yolda aracın kaymasını önler. İnişte tekerleğin önüne, çıkışta arkasına konur.
- Çekme halatı: Arızalı aracı çekmek için kullanılır; üzerine kırmızı bez bağlanır.
- Patinaj zinciri: Aracın çeki (güç aktarılan) tekerleklerine takılır.
- Engel işareti: Yolda kalan yük veya engeli işaretlemek için kullanılır.
Diğer koruyucu gereçler
- Çocuk bağlama sistemleri: Çocukların güvenli taşınması
- Koruma başlığı (kask) ve koruma gözlüğü: Motosiklet ve motorlu bisiklet sürücüleri ve yolcuları için
- Boyun korsesi: Omurga yaralanmalarında boynu sabitlemek
Yaptırım
Yönetmelikte belirtilen gereçleri araçta bulundurmamak, kullanmamak veya kullanılır durumda bulundurmamak idari para cezası ve ceza puanı gerektirir. Gereçlerin yalnızca bulunması yetmez; kullanılır durumda olmaları da şarttır (yangın tüpünün dolum tarihi geçmemiş, basıncı tam olmalıdır).