Kademeler
- 1. kez 100 puan: Sürücü belgesi 2 ay süreyle geri alınır, sürücü eğitime tabi tutulur.
- 2. kez 100 puan: Belge 4 ay süreyle geri alınır, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi yapılır.
- 3. kez 100 puan: Sürücü belgesi süresiz olarak iptal edilir.
Sürenin hesaplanması
Kanun, ceza puanlarını trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplar. Yani sınır, takvim yılı başında sıfırlanan bir sayaç değil, sürekli kayan on iki aylık bir penceredir. Bir ihlalin puanı, üzerinden bir yıl geçtiğinde toplamdan düşer.
Not: Kanun metni birinci ihlal için "geriye doğru bir yıl", ikinci ihlal için "aynı yıl içinde" ifadesini kullanır. Sınav sorularında esas alınan ölçüt, puanların takvim yılı başında sıfırlanmadığıdır.
Trafik kazası nedeniyle geri alma
Ölümle sonuçlanan trafik kazasına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin belgesi ayrıca 1 yıl süreyle geri alınır.
Ceza puanı ölçeği
Puanlar yalnızca sürücülere verilir. İşletene, araç sahibine, yolcuya veya yayaya kesilen cezalarda ceza puanı uygulanmaz. Ölçek 5, 10, 15 ve 20 puandan oluşur; en ağır ihlaller 20 puandır.
| Puan | Örnek ihlaller |
|---|---|
| 20 | Kırmızı ışık ihlali · Yasal sınırın üzerinde alkollü araç kullanmak · Geçme yasağı olan yerde sollamak · Kavşakta geçiş hakkını vermemek · Takip mesafesini korumamak (yakın takip) · Sağa ve sola dönüş kurallarına uymamak · Belge sınıfı dışındaki aracı sürmek · Demiryolu geçidi kurallarına uymamak · Yaya geçidinde yayaya yol vermemek · Kaza yerinde tedbir almamak veya kaza yerinden ayrılmak |
| 15 | Emniyet kemerini kullanmamak · Kask takmamak · Kavşak ve tepe üstü yaklaşımında hızı azaltmamak · Duraklamanın yasak olduğu yere park etmek · Geçiş üstünlüğü olan araca yol vermemek · Okul taşıtının DUR işaretine uymamak |
| 10 | Duraklamanın yasak olduğu yerde duraklamak · Seyir hâlinde cep telefonunu elde tutarak kullanmak · Araçtan bir şey atmak veya dökmek · Muayenesi yapılmamış araçla trafiğe çıkmak · Adres değişikliğini süresinde bildirmemek · Zorunlu gereçleri bulundurmamak |
| 5 | Sürücü belgesini yanında bulundurmamak · Dönüş ışıklarını geç anlamında kullanmak · Zorunlu ayırım işaretlerini bulundurmamak |
Not: Para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla artar; ceza puanları değişmez. Ayrıca bazı ağır ihlallerde (dur ihtarına uymayarak kaçmak, ters yönde sürmek, makas atmak) puan yerine doğrudan belge geri alma uygulanır.
Önemli ayrıntılar
- Aday sürücüler için sınır 75 puandır ve iki yıllık adaylık dönemi esas alınır.
- Alkollü araç kullanma, kırmızı ışık ihlali ve hatalı sollama gibi ihlaller yüksek puanlıdır.
- Belgesi geri alınan bir sürücü, geri alma süresi içinde araç kullanırsa belgesiz araç kullanma hükümlerine göre cezalandırılır.