Trafik ve Çevre Bilgisi

Sürücü, trafikteki bilginin yaklaşık %90'ını görme duyusuyla alır. Görme, işitme, koku alma ve hissetme duyuları sürüş güvenliğinin temelini oluşturur.

Zindelik, hastalıklar, geçici bedensel engeller, dikkat dağınıklığı ve yanılsama sürücünün algı ve tepki yeteneğini doğrudan düşürür.

Sınavda hangi görevin hangi kuruma ait olduğu doğrudan sorulur. Yol yapımı ve işaretleme standardı KGM'de, tescil ve sürücü belgesi EGM'de, sürücü eğitimi MEB'dedir.

Sürücü belgesi almak için yaş, öğrenim, sağlık ve adli sicil şartlarının birlikte sağlanması gerekir. B sınıfı için 18 yaş ve en az ilkokul mezunu olmak şarttır.

Her belge sınıfı belirli araçları kullanma yetkisi verir. B sınıfı, azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı ve yolcu sayısı sürücü hariç 8'i geçmeyen araçlar içindir.

İlk kez sürücü belgesi alan kişi 2 yıl boyunca aday sürücüdür. Aday sürücünün ceza puanı sınırı 75, alkol sınırı 0,20 promildir; ihlal hâlinde belge iptal edilir.

Bir takvim yılı içinde 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi kademeli olarak geri alınır; üçüncü tekrarda belge iptal edilir.

Sürücü belgeleri süreli olarak düzenlenir; B sınıfı belgeler 10 yıl geçerlidir. Organ bağışı beyanı sürücü belgesi başvurusunda kayıt altına alınabilir.

Sınavda tanım soruları doğrudan gelir. Araç geniş, taşıt dar kavramdır: her taşıt bir araçtır ama her araç taşıt değildir.

Tescili zorunlu araçlar trafiğe çıkmadan önce tescil ettirilir. Otomobiller ilk 3 yıl sonunda, sonra 2 yılda bir muayene edilir.

Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) sigortası karşı tarafın zararını karşılar ve yaptırılması zorunludur; kasko isteğe bağlıdır ve kendi aracımızın zararını karşılar.

Hurdaya ayrılan araç bir daha tescil edilemez ve karayolunda sürülemez. Trafikten çekme ise geri dönüşü olan bir işlemdir.

Karayolu; trafik için kamunun yararlanmasına açık arazi şeridi, köprüler ve alanların tamamıdır. Bölünmüş yol ve otoyol ayrımı sınavda sık sorulur.

Temel kural sağdan gitmektir. Şerit değiştirmeden önce sinyal verilir, aynalar kontrol edilir ve arkadan gelen araçların güvenliği sağlanır.

Bisiklet 11, elektrikli skuter 15, motorsuz taşıt ve hayvan sürücüleri 13 yaşını bitirmiş olmalıdır. Bisiklet yolu ve şeridine bu taşıtlar dışındaki araçlar giremez.

Trafik; yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerindeki hâl ve hareketleridir. Trafiğin üç temel unsuru insan, araç ve yoldur; kazaların büyük çoğunluğunda kusur insandadır.

Sınavın klasik sorusudur: Trafik görevlisi > ışıklı işaret cihazı > trafik levhası > yer (yatay) işaretlemesi sırası her koşulda geçerlidir.

Görevlinin kollarının konumu ışık renklerine karşılık gelir: kol yukarıda sarı, iki yana açık ise kol yönündekilere yeşil, göğüs ve sırt yönü kırmızıdır.

Kırmızı ile sarının birlikte yanması yola çıkmaya hazırlan anlamındadır; kırmızı ışıkla birlikte yanan sarı geçiş izni vermez.

Kenarları kırmızı, zemini beyaz, üçgen şeklindedir. Yaklaşılan tehlikeyi önceden haber verir; sürücüden hızını azaltıp dikkatli olması beklenir.

Daire şeklindedir. Kırmızı çerçeveli beyaz zeminliler yasaklama, mavi zeminliler mecburiyet bildirir. Dur ve yol ver levhaları bu gruptadır.

Bilgi işaretleri genellikle kare veya dikdörtgen ve mavi zeminlidir; yol, yön ve tesisler hakkında bilgi verir.

Devamlı çizgi geçilemez ve üzerinden gidilemez; kesik çizgide şerit değiştirme ve sollama serbesttir.

Sınavda tablo bilgisi doğrudan sorulur. Otomobil için sırasıyla 50 / 90 / 110 / 120 km/s değerleri ezberlenmelidir.

Takip mesafesi, aracın iki saniyede alacağı yoldur; pratikte o anki hızın yarısı kadar metre olarak hesaplanır.

Durma mesafesi = intikal (reaksiyon) mesafesi + fren mesafesi. Hız iki katına çıktığında fren mesafesi dört katına çıkar.

Sağa dönüşte dar, sola dönüşte geniş kavis çizilir. Her dönüşten önce sinyal verilir, hız azaltılır ve uygun şeride girilir.

Geçme kural olarak soldan yapılır. Görüş yetersizse, karşıdan araç geliyorsa veya devamlı çizgi varsa geçmek yasaktır.

Durma trafik zorunluluğundan, duraklama kısa süreli ve amaçlıdır (en fazla 5 dakika), park etme ise uzun süreli bırakmadır.

Metre değerleri sınavda doğrudan sorulur: yangın musluğu ve kapı önü 5 m, alt-üst geçit ve köprü 10 m, otobüs durağı 15 m.

Öncelik sırasının başında ambulans ve yaralı taşıyan araçlar gelir. Sarı tepe lambalı araçların geçiş üstünlüğü yoktur.

Anayol-tali yol ayrımı varsa anayoldaki araca, yoksa sağdaki araca ilk geçiş hakkı verilir.

Demiryolu geçidinde her koşulda demiryolu taşıtına yol verilir. Yaya ve okul geçitlerinde ilk geçiş hakkı yayanındır.

Dönel kavşağa girecek sürücü, kavşak içindeki araçlara yol vermek zorundadır. Klasik dönel kavşakta ada etrafında dönülür; modern dönel kavşakta giriş sinyalizasyonsuz ve yol verme esaslıdır.

Öngörülü sürücü, tehlikeyi oluşmadan önce fark eder ve önlem alır. Animasyonlu sınav soruları büyük ölçüde bu beceriyi ölçer.

Hususi araçlarda yasal sınır 0,50 promil; ticari araç sürücüleri ve aday sürücüler için 0,20 promildir.

Emniyet kemeri kullanımı, aracın bulunduğu tüm koltuklarda zorunludur; motosiklette kask sürücü ve yolcu için zorunludur.

Kazaya karışan sürücünün ilk görevi durmak, güvenliği sağlamak, yaralı varsa ilk yardım yapmak ve yetkililere haber vermektir.

Kazaya karışmamış olsa da olay yerine ulaşan sürücünün yükümlülükleri vardır: güvenli yaklaşmak, önlem almak, 112'yi aramak ve gerekiyorsa ilk yardım yapmak.

Denetim yetkisi trafik zabıtası, jandarma ve yetkili kurumlardadır. Bazı ihlallerde araç trafikten men edilir.

Dur ihtarına uymamak ağır yaptırıma bağlıdır. Denetimde tartışma yapılmaz; itiraz yasal yollarla yapılır.

Yük taşıma sınırı aşılamaz; yük araç boyutunu belirli ölçülerin dışında taşarsa işaretlenmesi gerekir.

Yerleşim yeri içinde uzun hüzmeli far kullanmak yasaktır; karşılaşmalarda uzun far kısa hüzmeye düşürülür.

Araç üstü ve arkası taşıma üniteleri aracın gabarisini ve dengesini değiştirir; plakayı ve ışıkları kapatmamaları şarttır.

Egzoz gazlarındaki karbonmonoksit, azot oksitler ve hidrokarbonlar hem sağlığı hem çevreyi tehdit eder; düzenli bakım emisyonu azaltır.

Harita yönüne göre konumlandırılır; üst kenarı kuzeyi gösterir. Navigasyon cihazı sürüş sırasında ayarlanmaz.