Trafikte Tehlike Algısı (Öngörülü Sürücülük)Orta öncelik

Tehlike, risk ve öngörülü sürücülük

Öngörülü sürücü, tehlikeyi oluşmadan önce fark eder ve önlem alır. Animasyonlu sınav soruları büyük ölçüde bu beceriyi ölçer.

Anahtar Bilgiler

Öngörülü sürücülük
Başkalarının hatalarını da hesaba katmak
Yağmurun en tehlikeli anı
İlk dakikalar (yol yağ ve tozla kayganlaşır)
Hız körlüğü
Uzun yol sonrası şehir içinde hızı düşük sanmak

Temel kavramlar

  • Tehlike: Zarara yol açma potansiyeli olan durum.
  • Risk: Tehlikenin gerçekleşme olasılığı ile sonucunun ağırlığının birleşimi.
  • Öngörülü (savunmacı) sürücülük: Kendi hatalarının yanı sıra başkalarının hatalarını da hesaba katarak araç kullanmaktır.

Sık karşılaşılan risk kaynakları

  • Savunmasız yol kullanıcıları: Yaya, çocuk (ani yola fırlama), yaşlı (yavaş hareket), engelli, bisikletli ve motosikletli (denge kaybı), hayvanlar.
  • Hava ve mevsim: Sis, buzlanma, yağmurun ilk dakikalarında yolun kayganlaşması, don, yandan rüzgâr, mevsim geçişlerinde ani hava değişimi.
  • Yolun fiziki yapısı: Kasis, çukur, dar köprü, keskin viraj, görüş engeli oluşturan bitki ve yapılar.
  • Gün doğumu-batımı: Güneşin göze gelmesi, ışık geçişlerinde gözün uyum sorunu.
  • Gece sürüşü: Derinlik ve mesafe algısının bozulması, göz kamaşması, karşı araç farları.
  • Kavşaklar: Görüş engelleri, ani çıkışlar, kırmızı ışık ihlali yapan araçlar.
  • Dikkat dağıtıcılar: Telefon, navigasyon, yolcu, araç içi tartışma.
  • Köy, mezra ve tarım alanları: Traktör, hayvan sürüsü, tarım aracı çıkışları.
  • Römorklu araç: Manevra kabiliyetinin azalması, savrulma, geniş dönüş yarıçapı.
  • Uzun yolculuk sonrası şehir içine giriş: Hız algısının bozulması, hız körlüğü.

Tehlike algısını geliştiren davranışlar

  • Bakışı ileriye ve geniş açıya yaymak, sadece öndeki araca odaklanmamak
  • Aynaları düzenli kontrol etmek (yaklaşık 5-8 saniyede bir)
  • Kaçış yolu (boşluk) bırakarak sürmek
  • Diğer sürücülerin niyetini sinyal, hız ve konumdan okumak

Sık Karıştırılanlar

  • TehlikeRisk

    Tehlike zarar potansiyeli taşıyan durumun kendisi; risk ise o zararın gerçekleşme olasılığıdır.

tehlike algısırisksavunmasız yol kullanıcısı

Kaynaklar

  • Trafik ve Çevre Dersi Programı, Ünite I

Bu not MEB müfredatı esas alınarak hazırlanmıştır ve bilgilendirme amaçlıdır. Güncel mevzuat için kurs materyallerinizi ve resmi kaynakları da takip edin. Hatalı içerik bildir

Trafik ve Çevre Bilgisi konularına dön