Anlaşmalı Kaza Tutanağı Nasıl Doldurulur? (Örnekle 2026 Rehberi)

Maddi hasarlı bir kazada polis beklemeden işinizi bitirebilirsiniz. Bu rehberde anlaşmalı kaza tutanağını hem kağıt hem de mobil (dijital) yöntemle adım adım, örnek bir senaryoyla nasıl dolduracağınızı anlatıyoruz.

Giriş

Trafikte küçük bir kaza herkesin başına gelebilir. Park ederken sıyırmak, kırmızı ışıkta arkadan hafifçe çarpılmak ya da şerit değiştirirken temas etmek… Bu tür yalnızca maddi hasarla sonuçlanan kazalarda artık polis veya jandarma beklemenize gerek yok.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili düzenlemeler sayesinde, taraflar kazanın oluş şekli üzerinde anlaştığı sürece kendi aralarında Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı (halk arasındaki adıyla "anlaşmalı tutanak") düzenleyip yola devam edebilir.

Ancak bu kolaylığın bir bedeli var: Tutanağı yanlış veya eksik doldurursanız, haklı olduğunuz bir kazada bile kusurlu duruma düşebilir, sigorta ödemenizin gecikmesine ya da reddedilmesine yol açabilirsiniz. Çünkü sigorta şirketleri kusur oranını tamamen sizin beyanınıza, çizdiğiniz krokiye ve eklediğiniz fotoğraflara göre belirler.

Bu rehberde tutanağın ne zaman geçerli olduğunu, hangi durumlarda kesinlikle doldurulmaması gerektiğini ve hem kağıt hem dijital yöntemle adım adım nasıl doldurulacağını örnekle açıklıyoruz.

Anlaşmalı Kaza Tutanağı Nedir?

Anlaşmalı kaza tutanağı, sadece araçlarda maddi hasar oluşan ve kazaya karışan tarafların olayın nasıl gerçekleştiği konusunda anlaştığı durumlarda, kolluk kuvveti çağırmadan tarafların kendi beyanlarıyla doldurduğu resmi bir belgedir.

Bu belge 01.04.2008 tarihinden bu yana yürürlüktedir ve amacı kazadan sonra trafiğin uzun süre tıkanmasını önlemek, bürokratik süreci hızlandırmaktır. Tutanak, sigorta şirketlerine iletilerek hasar tazminatı sürecini başlatır.

Tutanak iki yöntemle düzenlenebilir:

• Matbu (kağıt) tutanak: Araçta bulundurulması önerilen, sigorta poliçesiyle birlikte verilen klasik form.
• Mobil / dijital tutanak: SBM'nin (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) sunduğu Mobil Kaza Tutanağı (MKT) hizmeti üzerinden (e-Devlet bilgilerinizle giriş yaparak) akıllı telefonla doldurulan, kağıt form ile aynı yasal geçerliliğe sahip dijital belge. MKT hizmeti güncel olarak SBM'nin Sigortam360 uygulaması içinde sunulmaktadır; e-Devlet ise daha çok tutanağı sorgulama ve itiraz için kullanılır.

Hangi Durumlarda Doldurulur, Hangi Durumlarda Doldurulmaz?

Bu ayrım çok önemlidir. Yanlış durumda anlaşmalı tutanak doldurmak ciddi hak kayıplarına yol açabilir.

Anlaşmalı tutanak yalnızca şu koşulların tamamı sağlandığında doldurulur:

• Kazada yaralanma veya ölüm yok, sadece maddi hasar var.
• Kazaya en az iki araç karışmış.
• Tarafların hepsinin geçerli zorunlu trafik sigortası var.
• Sürücülerin ehliyeti var ve araç sınıfına uygun.
• Taraflar kazanın oluş şekli konusunda anlaşıyor.

Aşağıdaki durumlarda tutanak doldurulmaz; 155 (Polis), 156 (Jandarma) veya 112 aranarak resmi rapor talep edilmelidir:

Not: Geçerli zorunlu trafik sigortası, anlaşmalı tutanağın temel şartıdır. Sigortasız araçla trafiğe çıkmanın yaptırımları ve 2026'daki güncel düzenlemeler için zorunlu trafik sigortasındaki yeni düzenlemeleri inceleyebilirsiniz.

Kağıt (Matbu) Tutanak: Adım Adım Doldurma

Kağıt tutanak tek bir belgenin en az iki nüsha doldurulmasıyla hazırlanır ve her iki sürücüde de bir kopya kalır. Form üzerinde ARAÇ A ve ARAÇ B için iki ayrı sütun bulunur; hangi tarafın A veya B olduğunun bir önemi yoktur.

Aşağıdaki örnek formda da görebileceğiniz gibi, alanlar 1'den 12'ye numaralandırılmıştır ve şöyle doldurulur:

• 1 ve 2 numaralı alanlar (kaza tarihi ve yeri): Kaza tarihini, saatini ve yeri olabildiğince açık yazın (il, ilçe, semt, mahalle, cadde, sokak — örneğin "Konya, Selçuklu, … Caddesi").
• 3 numaralı alan (görgü tanıkları): Varsa tanıkların adını, adresini ve telefon numarasını yazın. Tanık bilgisi, ileride yaşanabilecek bir kusur tartışmasında işinize yarayabilir.
• 4, 5 ve 6 numaralı alanlar (sürücü, araç ve poliçe): Her sürücü kendi sütununa sürücü (ad-soyad, T.C. kimlik no, sürücü belge no ve sınıfı, adres, telefon), araç (şasi no, marka-model, plaka, kullanım şekli) ve trafik sigortası poliçesi (sigorta şirketi unvanı, acente no, poliçe no, TRAMER belge no, poliçe başlangıç-bitiş tarihi) bilgilerini yazar. T.C. kimlik numarası, plaka ve poliçe numarasının doğruluğu, dosyanın sistemde açılması için kritiktir.
• 7 numaralı alan (kutucuklar): Kazanın oluş biçimine uyan kutucuğu (X) ile işaretleyin. Formda "kırmızı ışık ihlalinde bulunmak", "öndeki araca arkadan çarpmak", "geçiş önceliğine uymamak", "sollama kurallarına uymamak", "park kurallarına uymamak" gibi seçenekler A ve B sütunları için ortada listelenir; ayrıca varsa hız durumu ve fren izi uzunluğu da bu bölüme yazılır. Doldurulması zorunlu değildir ama değerlendirmeyi hızlandırır.
• 8 numaralı alan: Yalnızca yabancı plakalı (Yeşil Kart'lı) araçlar için doldurulur; Yeşil Kart no, ülke ve pasaport bilgileri istenir.
• 9 numaralı alan: Araç şeması üzerinde aracınızın ilk darbeyi aldığı yeri bir ok (→) ile gösterin.
• 10 numaralı alan: Çarpışma yerinin ve anının krokisini mutlaka çizin. Yol şeritlerini, araçların yönünü ve konumunu gösterin.
• 11 numaralı alan (sürücü görüşleri): Kazanın nasıl olduğunu kendi cümlelerinizle, kısa ve net biçimde anlatın. Alan yetmezse beyaz bir kağıt ekleyebilirsiniz.
• 12 numaralı alan (imza): Her iki sürücünün de imzalaması zorunludur. İmzasız tutanak geçersizdir.

Formun üst kısmındaki "DİKKAT!" uyarısının da hatırlattığı gibi, tutanağı gerçeğe uygun düzenlemeniz gerekir; ayrıca tanzim için kaza yerinde beklemeniz şart değildir, fotoğrafları çektikten sonra araçları uygun bir yere çekip tutanağı orada doldurabilirsiniz.

📄 Boş tutanağı indirin: Matbu kaza tespit tutanağını yazdırıp aracınızda yedek bulundurmak için Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı (PDF) — buradan indirebilirsiniz.

Bu form örnek/yedek amaçlıdır. 2026'da öncelikli yöntem SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı (MKT) hizmetidir; kağıt formu akıllı telefonunuz yoksa ya da karşı taraf kağıt isterse kullanın. Güncel resmî form için poliçenizle birlikte verilen örneği veya SBM'yi (sbm.org.tr) esas alın.

İkiden fazla aracın karıştığı zincirleme kazalarda birden fazla form kullanılır ve her form tüm sürücüler tarafından imzalanır.

Araçları kaldırmadan önce mümkünse farklı açılardan fotoğraf çekmeyi unutmayın. Bu görüntüler, ileride kusur tartışmasında en güçlü deliliniz olacaktır. Olası bir anlaşmazlıkta net görüntü kaydının ne kadar belirleyici olduğunu düşünerek, araç içi kamera (dashcam) seçeneklerini değerlendirmek isteyebilirsiniz.

Dijital Çözüm: Mobil Kaza Tutanağı (MKT)

2026 itibarıyla sürücülerin çoğu artık kağıt yerine dijital tutanağı tercih ediyor. Burada önemli bir ayrım var: Tutanağı doldurma işlemi, SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı (MKT) akıllı telefon hizmetiyle yapılır; e-Devlet ise daha çok tutanağı sorgulama ve kusur oranına itiraz için kullanılır. Yani e-Devlet'in resmî web sitesinde "tutanak doldurma" diye ayrı bir hizmet aramayın; doldurma, akıllı telefon uygulaması üzerinden gerçekleşir. MKT ücretsizdir ve kağıt form ile aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.

Bu yöntemi kullanabilmek için her iki sürücünün de geçerli bir kimlik doğrulaması (örneğin e-Devlet bilgileri) olması, uygulamanın güncel sürümünün yüklü olması ve mümkünse iki aşamalı doğrulamanın açık olması gerekir.

Adımlar şu şekildedir:

1. Uygulamaya girin: SBM, Mobil Kaza Tutanağı (MKT) hizmetini güncel olarak Sigortam360 uygulaması içinde sunmaktadır. Uygulamayı App Store veya Google Play'den ücretsiz indirip e-Devlet bilgilerinizle giriş yapın.
2. İşlemi başlatın: Tutanağı siz başlatacaksanız "Yeni Tutanak Oluştur", karşı taraf başlattıysa "Yeni Tutanağa Dahil Ol" seçeneğini kullanın.
3. Araçları doğrulayın: Kazaya karıştığınız aracı seçin; ruhsat ve poliçe bilgileri sistemden otomatik gelir. Araç üzerinize kayıtlı değilse ruhsattaki karekodu okutarak ekleyebilirsiniz.
4. Fotoğrafları yükleyin: Uygulama en az 4 farklı açıdan fotoğraf ister. Geniş açıdan iki aracın yoldaki konumunu, yakından çarpışma noktasını ve okunur biçimde plakaları çekin. Konum servisi açık olmalıdır.
5. Kroki ve açıklama: Aracınızın darbe alan bölgesini şema üzerinde işaretleyin, kazanın oluş senaryosunu kısaca yazın.
6. Karekod ile eşleştirin: İki telefon arasında oluşan karekodu (QR) okutarak tarafların bilgilerini eşleştirin.
7. Onaylayın: Her iki sürücü de ön izlemeyi kontrol edip dijital olarak onaylar. Onaylar tamamlanınca tutanak otomatik olarak SBM sistemine ve sigorta şirketlerine iletilir; ayrıca aramanıza gerek kalmaz.

Sorgulama ve itiraz tarafında ise e-Devlet devreye girer: e-Devlet'te "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama" hizmetiyle tutanaklarınızı görüntüleyebilir, SBM'nin "KTT Sorgulama ve İtiraz" ekranından kusur oranını takip edip itiraz edebilirsiniz.

Önemli: Mobil tutanak zorunlu değildir. Karşı taraf kağıt formu tercih ederse veya akıllı telefonu yoksa, aracınızda bulundurmanız önerilen matbu tutanağı doldurmanız gerekir. Bu nedenle araçta her zaman yedek bir kağıt tutanak ve kalem bulundurmak akıllıca olur.

📌 Kaynak: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi — Mobil Kaza Tutanağı (MKT) · SBM — Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz

Örnek Senaryo ile Doldurma

Konya'da, şehir içi bir kavşakta kırmızı ışıkta beklediğinizi varsayalım. Arkanızdaki araç, takip mesafesini koruyamayarak aracınızın arka tamponuna hafifçe çarpıyor. Yaralanan yok, her iki araçta da yalnızca maddi hasar var ve karşı taraf kusuru kabul ediyor.

Bu durumda izlenecek yol:

1. Önce güvenliği sağlayın: Dörtlüleri yakın, mümkünse araçları trafiği aksatmayacak kenara çekmeden önce fotoğraflayın.
2. Çarpışma noktasını, iki aracın konumunu ve plakaları net biçimde çekin.
3. Karşı tarafın ehliyet, ruhsat ve trafik sigortası poliçesinin geçerli olduğunu teyit edin.
4. Mobil Kaza Tutanağı (MKT) uygulaması üzerinden "Yeni Tutanak Oluştur" deyip aracınızı seçin; karşı taraf "Yeni Tutanağa Dahil Ol" desin.
5. Krokide: Sizin aracınız şeritte durur konumda, arka tampondan darbe almış; karşı araç arkadan yaklaşıyor biçiminde işaretlenir. Darbe yeri "arka tampon" olarak seçilir.
6. Açıklama alanına olayı sade biçimde yazın: "Kavşakta kırmızı ışıkta duruyordum, arkadaki araç durmakta gecikip arka tampona çarptı."
7. İki taraf da onaylar; tutanak sisteme düşer.

Bu senaryoda büyük olasılıkla arkadan çarpan taraf kusurlu değerlendirilir. Ancak nihai kararı sigorta şirketleri verir; doğru fotoğraf ve doğru kroki, haklılığınızı belgelemenin tek yoludur.

Tutanak Doldurulduktan Sonra Ne Olur?

Tutanağı tamamladıktan sonra süreç şöyle işler:

• Bildirim süresi: Kağıt tutanak ve fotoğrafların, kazayı izleyen en geç 5 iş günü içinde sigorta şirketine teslim edilmesi veya mobil uygulamayla yüklenmesi gerekir. Dijital tutanak zaten otomatik iletildiği için ayrı bildirim gerekmez.
• Sisteme giriş: Sigorta şirketleri belgeleri SBM/Tramer sistemine aktarır.
• Kusur oranı: Bilgilerin sisteme aktarılmasını izleyen 3 iş günü içinde kusur oranları belirlenir. Sistemde "%0" (kusursuz), "P" (paylı/ortak kusur) ve "0" (tam kusurlu) şeklinde kodlar kullanılır. Kusur oranının nasıl hesaplandığını ve itiraz yollarını trafik kazasında kusur oranının nasıl belirlendiğini anlatan rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz.
• Eksper ataması: Hasarın belirli bir tutarın (genel olarak 40.000 TL civarı) üzerinde olduğu öngörülürse, merkezi sistem (EKSİST) tarafından atanan bağımsız eksperin bilgileri tarafınıza SMS ile bildirilir.
• İtiraz hakkı: Sonuç bildirildikten sonra, değerlendirmeyi etkileyebilecek ek bilgi ve belge sunmak kaydıyla 5 iş günü içinde sigorta şirketiniz veya e-Devlet üzerinden itiraz edebilirsiniz.
• Sorgulama: Tutanağınızın durumunu ve kusur oranını e-Devlet'teki "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama" hizmetinden veya SBM üzerinden takip edebilirsiniz.

Önemli hukuki uyarı: Tutanağı gerçeğe uygun doldurmak yasal bir zorunluluktur. Gerçeğe aykırı beyan, hem hukuki hem cezai sorumluluk doğurabilir; ayrıca bu tür beyanda bulunanlar riskli sigortalı olarak değerlendirilip yenilemede daha yüksek primle karşılaşabilir.

En Sık Yapılan Hatalar

Sigorta profesyonellerinin sıkça karşılaştığı, "keşke yapmasaydım" dedirten hatalar:

• Olay yerinde doldurmamak: Mobil tutanak konum servisini kullanır. Evde doldurmaya çalışırsanız konum uyuşmazlığı çıkar ve tutanak reddedilebilir.
• Karşı tarafın telefon numarasını yanlış girmek: Onay kodu ve bilgilendirme SMS'i ona ulaşamazsa süreç tamamlanmaz.
• Ehliyet/poliçe bilgilerini eksik bırakmak: Karşı tarafın ehliyetini ve poliçesini mutlaka teyit edin.
• İmzasız kağıt tutanak: İmzalanmayan matbu form geçersizdir.
• Yetersiz fotoğraf: Yalnızca kırık farı değil; araçların yoldaki konumunu, şerit çizgilerini ve plakaları gösteren geniş açılı kareler de çekin.
• Anlaşmazlık varken zorla tutanak doldurmak: Taraflar oluş şeklinde anlaşamıyorsa kolluk çağrılmalıdır.
• Sigortasız/ehliyetsiz tarafla tutanak tutmak: Bu durumlarda anlaşmalı tutanak doldurulmaz.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Anlaşmalı tutanak için olay yerinde beklemek zorunda mıyım? Hayır. Fotoğrafları çektikten sonra araçları trafiği aksatmayacak şekilde kenara çekip tutanağı orada doldurabilirsiniz. Mobil tutanakta konum servisinin açık olması gerekir.

2. Tek araçla (duvara/ağaca) çarptım, anlaşmalı tutanak tutabilir miyim? Hayır. Anlaşmalı tutanak en az iki aracın karıştığı kazalar içindir. Tek taraflı kazalarda polis/jandarma çağrılmalı veya kasko şartlarına göre beyanda bulunulmalıdır.

3. Karşı tarafın sigortası yoksa ne yaparım? Bu durumda kesinlikle anlaşmalı tutanak doldurmayın. 155 veya 156'yı arayarak resmi tutanak talep edin.

4. Mobil tutanak için iki telefon da gerekli mi? Tek telefon yeterli olabilir; ancak karşı tarafın T.C. kimlik numarasını, plakasını ve telefon numarasını doğru girmeniz gerekir ki onay süreci tamamlansın. İki tarafta da uygulama varsa karekodla saniyeler içinde eşleşebilirsiniz.

5. Tutanağı doldurduktan sonra sigorta şirketimi ayrıca aramalı mıyım? Mobil (MKT) tutanağında gerek yok; bilgiler otomatik iletilir. Kağıt tutanakta ise belgeleri 5 iş günü içinde sigorta şirketinize teslim etmeniz gerekir.

6. Kusur oranına itiraz edebilir miyim? Evet. Sonuç size bildirildikten sonra 5 iş günü içinde, değerlendirmeyi etkileyebilecek ek belgelerle sigorta şirketiniz veya e-Devlet üzerinden itiraz edebilirsiniz.

7. Mobil tutanak ücretli mi? Hayır. e-Devlet üzerinden ya da SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı (MKT) hizmetiyle tutanak oluşturmak ücretsizdir.

Sonuç ve Değerlendirme

Anlaşmalı kaza tutanağı, maddi hasarlı kazalarda hem zaman kazandıran hem de sigorta sürecini hızlandıran pratik bir araçtır. Ancak gücü, doğruluğunda saklıdır: Doğru fotoğraf, doğru kroki ve eksiksiz bilgi, haklılığınızı belgelemenin tek yoludur.

Pratik öneri: Kaza anını beklemeden, bugün SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı (MKT) hizmetini sunan Sigortam360 uygulamasını telefonunuza kurup e-Devlet bilgilerinizle profilinizi hazır edin. Aracınızda bir yedek kağıt tutanak ve kalem bulundurun; boş tutanağı PDF olarak indirip yazdırabilirsiniz. Kaza anında ise sırayı unutmayın: önce güvenlik, sonra fotoğraf, sonra tutanak.

Yaralanma, sigortasızlık, ehliyet sorunu, kamu malı zararı veya anlaşmazlık varsa bu kolaylığa güvenmeyin; bu durumlarda kolluk kuvveti çağırmak yasal zorunluluktur.

---

Bu içerik araclo.com için hazırlanmıştır. Yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlı olup güncel mevzuat ve uygulama değişebilir. Bireysel durumunuz için sigorta şirketinize ve gerekirse bir hukuk danışmanına başvurunuz. Güncel fiyat, donanım ve kampanya bilgileri için yetkili bayilere başvurunuz.