
Araclo Editör
Teknoloji & Araç Dünyası
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, otomobillerin ÖTV oranı belirlenirken "çekiş sistemi" kriterinin de kullanılabilmesine imkân tanıyan düzenlemeyi kabul etti. Ancak bu, bugün için hiçbir aracın vergisini değiştirmiyor; yalnızca gelecekte 4x2 ve 4x4 araçların farklı vergilendirilebilmesinin yasal zeminini hazırlıyor.
Türkiye'de bir otomobilin etiket fiyatını en çok belirleyen kalem, aracın kendisi değil; üzerine binen vergilerdir. Bu vergilerin başında da Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelir. Yıllardır ÖTV oranı, temel olarak aracın motor silindir hacmine (cc) ve vergisiz satış bedeline (matrah) göre belirleniyordu.
Şimdi bu denkleme yeni bir kavram giriyor: çekiş sistemi. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 14.07.2026 gecesi kabul edilen düzenleme, aracın önden çekişli, arkadan itişli ya da dört çeker (4x4) olmasının da vergi oranında bir kriter olabilmesinin önünü açıyor.
Bu haber gündeme düşer düşmez "4x4 araçlara zam mı geliyor?" sorusu sıkça soruldu. Bu rehberde; komisyonda tam olarak neyin kabul edildiğini, çekiş sistemi kavramını, mevcut ÖTV yapısını, hangi araçların etkilenebileceğini ve sürecin bundan sonra nasıl ilerleyeceğini kaynaklara dayalı ve sakin bir dille ele alıyoruz.
Düzenleme, 03.07.2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan "Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/3764 esas numaralı torba teklif) kapsamında yer alıyor. Çekiş sistemine ilişkin madde, teklifin ilk hâlinde bulunmuyordu; komisyondaki görüşmeler sırasında verilen bir önergeyle metne eklendi.
Önerge, AK Parti milletvekilleri Orhan Erdem, Hüseyin Altınsoy ve Resul Kurt imzasıyla sunuldu. Teklif, 14.07.2026 gecesi komisyonda kabul edilerek yasalaşma sürecinde önemli bir aşamayı geçmiş oldu.
Teknik olarak yapılan değişiklik oldukça kısa: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 12'nci maddesinde yer alan "motor silindir hacmi" ifadesinden sonra "çekiş sistemi" ibaresinin eklenmesi öngörülüyor. Yani kanun metnine tek bir kavram ekleniyor; ancak bu kavram, ileride oran farklılaştırması için kullanılabilecek yeni bir ölçüt anlamına geliyor.
Bu noktada en kritik ayrımı vurgulamak gerekiyor: Bu düzenleme yeni bir oran değil, yeni bir ölçüt getiriyor. Komisyon Başkanı Mehmet Muş da görüşmelerde, düzenlemenin doğrudan bir vergi oranı belirlemediğini ve çekiş sistemine dayalı bir zorunluluk getirmediğini; yalnızca motor hacminin yanında çekiş gücünün de değerlendirilebilmesi için bir yetki tanındığını belirtti.
Konuyu anlamak için önce "çekiş sistemi" kavramını netleştirelim. Çekiş sistemi, motorun ürettiği gücün hangi tekerleklere aktarıldığını ifade eder ve temelde üç grupta incelenir:
Önden çekiş (FWD / 4x2): Gücün yalnızca ön tekerleklere iletildiği sistemdir. Türkiye'de satılan otomobillerin büyük çoğunluğu bu yapıya sahiptir. Üretimi daha ucuz, yakıt tüketimi genellikle daha düşük ve şehir kullanımında pratiktir.
Arkadan itiş (RWD): Gücün arka tekerleklere iletildiği sistemdir. Genellikle premium sedanlarda, bazı performans araçlarında ve arka motorlu bazı elektrikli modellerde görülür.
Dört çeker (AWD / 4x4): Gücün dört tekerleğe birden aktarıldığı sistemdir. Arazi araçlarında, birçok üst donanımlı SUV'da ve çift motorlu elektrikli araçlarda tercih edilir. Zorlu yol ve hava koşullarında yol tutuşu avantajı sunar.
Yeni düzenleme, işte bu üç grubun gelecekte farklı ÖTV oranlarına tabi tutulabilmesine yasal olarak imkân tanıyor. Şu an için hangi çekiş türünün hangi oranla vergilendirileceğine dair bir hüküm bulunmuyor.
Çekiş sistemi kriterinin nereye ekleneceğini anlamak için mevcut yapıyı bilmek gerekiyor. 2026 yılında geçerli olan ÖTV çerçevesi, büyük ölçüde 24.07.2025 tarihli ve 10115 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile şekillenmiştir. Bu düzenlemenin ayrıntılarını 2026 ÖTV dilimlerini motor hacmine göre açıkladığımız rehberde bulabilirsiniz.
Ana hatlarıyla mevcut sistem şöyle işliyor:
İçten yanmalı (benzin/dizel) ve hibrit otomobiller: Vergi, motor silindir hacmi (cc) ve matrah birlikte değerlendirilerek belirleniyor. 1400 cc altındaki araçlarda oranlar daha düşük seviyeden başlarken, 1600 cc'nin üzerine çıkıldığında vergi yükü belirgin biçimde artıyor; 2000 cc üzeri motorlarda ise oldukça yüksek, sabit bir orana ulaşılıyor. Bu nedenle Türkiye pazarındaki otomobillerin büyük bölümü 1600 cc altı motorlarla donatılıyor.
Tam elektrikli otomobiller: Bu araçlarda vergi, motor silindir hacmine göre değil, motor gücüne (kW) ve matraha göre belirleniyor. 24.07.2025 düzenlemesiyle elektrikli araçlarda taban oran yükseltildi ve 160 kW eşiği bir dönüm noktası hâline geldi.
KDV: Tüm binek otomobillerde, ÖTV eklendikten sonraki tutar üzerinden yüzde 20 oranında uygulanıyor.
Görüldüğü gibi mevcut sistem, ölçüt olarak "motor hacmi", "motor gücü", "menzil", "batarya kapasitesi" ve "matrah" gibi kriterleri kullanıyor. Yeni düzenleme, bu listeye bir de "çekiş sistemi"ni eklemeyi amaçlıyor.
Not: Yukarıdaki oran ve dilim yapısı bilgilendirme amaçlıdır. ÖTV matrah dilimleri ve oranları, Cumhurbaşkanı Kararları ile yıl içinde güncellenebilir. Kesin ve güncel tutar için GİB Dijital Vergi Dairesi'ni veya yetkili bayiyi esas almanız önerilir.
Bu bölümdeki değerlendirmeler, düzenlemenin gelecekte nasıl uygulanabileceğine dair sektör yorumlarına ve olası senaryolara dayanmaktadır. Kesinleşmiş bir oran veya kapsam bulunmadığını özellikle hatırlatmak gerekir.
Düzenlemenin doğrudan hedeflediği grup, adından da anlaşılacağı üzere dört çeker (4x4) araçlar olarak değerlendiriliyor. Eğer ileride çekiş sistemine göre bir farklılaştırma yapılırsa, dört tekerlekten çekişli SUV'ların ve arazi araçlarının bundan etkilenebileceği ifade ediliyor. Bu segmentteki modellere göz atmak isterseniz, Türkiye'deki arazi aracı ve pickup modellerini derlediğimiz rehber fikir verebilir.
Sektör yorumlarında öne çıkan bir diğer grup ise çift motorlu (AWD) elektrikli otomobiller. Bu araçlar, ön ve arka aksta ayrı motorlarla dört tekerlekten çekiş sunduğu için, olası bir çekiş sistemi ayrımından etkilenebilecek modeller arasında değerlendiriliyor.
İlginç biçimde, düzenlemenin yalnızca 4x4 araçları değil, arkadan itişli (RWD) modelleri de kapsayabileceği belirtiliyor. Arka aks üzerinde tek motora sahip, nispeten uygun fiyatlı bazı elektrikli otomobiller de teknik olarak "arkadan itişli" sınıfına girdiğinden, gelecekteki bir düzenlemenin kapsamı merak konusu.
Öte yandan, bu senaryoların hiçbirinin bugün için bir fiyat etkisi doğurmadığını tekrar vurgulamak gerekiyor. Oranların yönü (artış mı, indirim mi), kapsamı ve yürürlük tarihi ancak ileride yayımlanabilecek bir Cumhurbaşkanı Kararıyla netleşebilir.
Bu düzenlemenin araç fiyatlarına yansıması için birden fazla aşamanın tamamlanması gerekiyor. Süreci adım adım özetleyelim:
Kısacası, bugünkü komisyon kararı tek başına mevcut ÖTV oranlarını değiştirmiyor. Belirli bir 4x4 veya 4x2 modelin fiyatının kesin olarak artacağını ya da düşeceğini söylemek şu aşamada mümkün değil.
Yerli elektrikli otomobil Togg, çekiş sistemi tartışmasında en çok merak edilen model oldu. Çünkü Togg, düzenlemenin adını andığı iki çekiş türünü de bünyesinde barındırıyor:
Düzenleme, oran farklılaştırmasında kullanılabilecek ölçütlere hem "arkadan itiş"i hem "dört çeker"i eklediği için, teknik olarak Togg da bu yasal çerçevenin dışında değil. Standart versiyonlar "arkadan itiş", 4More Obsidiyen ise "dört çeker" tanımına giriyor.
Ancak burada birkaç kritik noktayı hatırlatmak gerekiyor. Öncelikle, düzenleme henüz bir oran belirlemediği için bugün alınan bir Togg'un vergisinde herhangi bir değişiklik yok; mevcut elektrikli araç ÖTV'si motor gücü (kW) ve matrah üzerinden hesaplanmaya devam ediyor. İkinci olarak bu, belirli bir markaya yönelik değil, tüm araçları kapsayan genel nitelikli bir yetki düzenlemesi.
Togg'un devlet destekli yerli araç olarak avantajlı vergi konumunda bulunduğu göz önüne alındığında, yerli bayrak modelin olası bir çekiş sistemi farklılaştırmasında dezavantajlı duruma düşürülmesi güçlü bir olasılık olarak değerlendirilmiyor. Yine de bunun bir öngörü olduğunu, düzenleme metninde Togg'a veya elektrikli araçlara özel bir muafiyet yer almadığını belirtmek gerekiyor. Kesin tablo, ancak ileride çekiş sistemine dayalı bir oran kararı yayımlanırsa netleşecek.
Aşağıdaki değerlendirmeler; haber portalları, otomobil forumları ve sosyal medya platformlarındaki kamuoyu tepkilerine dayanmaktadır. Bu görüşler kişiden kişiye farklılık göstermekte olup kesinleşmiş bir uygulamayı yansıtmamaktadır.
Düzenleme gündeme geldiğinde, otomobil tutkunları ve araç almayı planlayan tüketiciler arasında birkaç başlık öne çıktı.
Bazı kullanıcılar, dört çeker sistemlerin özellikle karlı ve engebeli bölgelerde bir "lüks" değil, güvenlik ihtiyacı olduğunu; bu nedenle olası bir vergi artışının bölgesel kullanıcıları olumsuz etkileyebileceğini değerlendirdi. Karadeniz ve Doğu Anadolu gibi zorlu kış koşullarının yaşandığı bölgelerdeki sürücülerin bu konuya daha duyarlı yaklaştığı gözlemleniyor.
Elektrikli araç tarafında ise tartışma, çift motorlu (AWD) modeller üzerinde yoğunlaştı. Bazı kullanıcılar, performans amacıyla değil dört mevsim güvenliği için AWD tercih ettiklerini; bu araçların ayrı bir vergi diliminde değerlendirilmesinin uygun olmayacağını ifade etti.
Öte yandan bir kesim, düzenlemenin henüz bir oran içermediğini hatırlatarak "önce paniğe kapılmamak, resmî karar çıkana kadar beklemek gerektiği" yönünde daha temkinli bir tutum sergiledi. Nitekim düzenlemenin yalnızca bir yetki çerçevesi olduğu, sektör temsilcileri tarafından da sıkça vurgulanan bir nokta oldu.
📌 Kaynaklar: TBMM — Plan ve Bütçe Komisyonu Tutanağı · Kamuoyu Değerlendirmeleri — Haber Portalları
Yakın dönemde araç almayı planlıyorsanız, bu düzenlemenin sizi bugün doğrudan etkilemediğini bilmeniz önemli. Yine de takip etmeniz gereken birkaç başlık var:
Panik satın alma kararından kaçının. Ortada henüz bir oran veya yürürlük tarihi yok. "Zam gelmeden alayım" düşüncesiyle acele bir karar vermek, mevcut piyasa koşullarında sizi başka açılardan zarara uğratabilir.
Süreci üç noktadan izleyin. Öncelikle maddenin Genel Kurul'da korunup korunmadığına, ardından Resmî Gazete'deki kanun metnine, son olarak da çekiş sistemine dayalı bir oran kararı yayımlanıp yayımlanmadığına bakın.
Aracınızın çekiş tipini bilin. İlgilendiğiniz modelin önden çekişli mi, arkadan itişli mi yoksa dört çeker mi olduğunu bayiden netleştirin. Aynı modelin farklı donanımları farklı çekiş sistemlerine sahip olabilir.
Güncel vergiyi yazılı olarak teyit edin. Satın almadan önce aracın vergisiz matrahını, motor gücünü/hacmini ve hangi ÖTV dilimine girdiğini yetkili bayiden yazılı olarak talep etmek her zaman en sağlıklı yöntemdir.
1. 4x4 araçlara zam kesinleşti mi? Hayır. Komisyonda kabul edilen düzenleme yalnızca bir yasal ölçüt ekliyor; herhangi bir vergi oranı belirlemiyor. 4x4 araçlara daha yüksek oran uygulanacağına dair kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
2. Bu düzenleme ne zaman yürürlüğe girer? Teklifin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Komisyon metnindeki yürürlük hükmüne göre, teklif mevcut hâliyle yasalaşırsa yayım tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Ancak fiili bir vergi farkı için ayrıca Cumhurbaşkanı Kararı gerekiyor.
3. Çekiş sistemi tam olarak neyi ifade ediyor? Motorun gücünün hangi tekerleklere aktarıldığını ifade eder. Önden çekiş (4x2), arkadan itiş (RWD) ve dört çeker (4x4/AWD) olmak üzere temelde üç grupta incelenir.
4. Sadece dört çeker araçlar mı etkilenecek? Düzenleme teknik olarak arkadan itişli (RWD) araçları da kapsayabilir. Arka motorlu bazı elektrikli modeller de bu sınıfa girdiğinden, gelecekteki bir kararın kapsamı henüz net değildir.
5. Elektrikli araçlar bu düzenlemeden etkilenir mi? Çift motorlu (AWD) ve arka motorlu (RWD) elektrikli modellerin, olası bir çekiş sistemi ayrımından etkilenebileceği değerlendiriliyor. Ancak bu, kesinleşmiş bir uygulama değildir.
6. Bu düzenleme yalnızca ithal araçları mı hedefliyor? Hayır. Komisyon tutanağında da belirtildiği üzere, düzenleme belirli bir ülkeye ya da yalnızca ithal araçlara yönelik değil; ÖTV Kanunu kapsamındaki genel nitelikli bir yetki düzenlemesidir.
7. Şimdi araç alsam bu düzenlemeden etkilenir miyim? Bugün satın alacağınız araçlar mevcut ÖTV oranlarına tabidir. Çekiş sistemine dayalı bir vergi farkı, ancak ileride bir Cumhurbaşkanı Kararı yayımlanırsa ve o tarihten sonraki satışlar için geçerli olabilir.
8. Togg bu düzenlemeye dahil mi? Yasal çerçeve açısından Togg da kapsam dışında değildir: standart T10X/T10F "arkadan itiş", 4More Obsidiyen ise "dört çeker" tanımına girer. Ancak düzenleme henüz bir oran içermediğinden bugün için Togg'un vergisinde bir değişiklik yoktur ve metinde markaya özel bir muafiyet bulunmamaktadır.
Otomobilde ÖTV'ye "çekiş sistemi" kriterinin eklenmesi, uzun vadede vergilendirme mantığını etkileyebilecek dikkat çekici bir adım. Ancak bu adımın bugünkü karşılığını abartmamak gerekiyor: Komisyonda kabul edilen düzenleme, yeni bir vergi değil, yeni bir yetki getiriyor.
Sürecin bundan sonraki seyri; TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeler, Resmî Gazete'deki kanun metni ve nihayetinde çıkabilecek bir Cumhurbaşkanı Kararı ile netleşecek. Özellikle 4x4 SUV, arazi aracı, çift motorlu ve arka motorlu elektrikli otomobil almayı planlayanların gelişmeleri yakından takip etmesinde fayda var.
Kısa vadede yapılması gereken en doğru şey, panik bir karar vermek yerine süreci sakin biçimde izlemek. Kesinleşmiş bir oran açıklandığında, o modelin özelindeki fiyat etkisini net biçimde değerlendirmek mümkün olacak.
Bu içerik araclo.com için hazırlanmıştır. Yazıdaki değerlendirmeler, komisyon aşamasındaki bir düzenlemeye ve kamuoyu tepkilerine dayanmakta olup kesinleşmiş bir vergi uygulamasını temsil etmemektedir. Vergi oranları ve mevzuat, Cumhurbaşkanı Kararları ve yasama süreci ile değişebilir. Güncel ve kesin bilgi için GİB Dijital Vergi Dairesi'ni ve yetkili bayileri esas alınız.
Topluluğumuzla paylaşarak bize destek olabilirsiniz.