
Araclo Editör
Teknoloji & Araç Dünyası
Bir trafik kazasının ilk dakikaları, hem güvenliğinizi hem de tazminat sürecinizi belirler. 2026'da yürürlüğe giren yeni eksper ve ödeme kuralları, doğru adımları bilmeyi her zamankinden önemli kılıyor.
Trafik kazası, çoğu sürücünün hayatında en az bir kez karşılaştığı, panik anında yanlış kararların kolayca verilebildiği bir olaydır. Oysa kaza sonrasında atılacak adımların doğru sırası bellidir ve büyük ölçüde standart hale gelmiştir.
Türkiye'de bu süreç 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve zorunlu trafik sigortası genel şartları çerçevesinde işler. 2026 yılı, kaza sonrası hasar ve tazminat sürecinde köklü değişikliklerin yaşandığı bir yıl oldu: bağımsız eksper ataması merkezi bir sisteme bağlandı, ödemeler doğrudan hak sahibinin hesabına yapılır hale geldi.
Bu rehberde, kaza anından tazminatın hesabınıza geçmesine kadar tüm süreci adım adım ele alıyoruz. Amacımız, sizi haklıyken haksız duruma düşmekten ve hak kaybından korumaktır.
Kaza anında ilk önceliğiniz maddi hasar değil, can güvenliğidir. Sırasıyla şunları yapın:
Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda tutanağı taraflar değil, kolluk kuvveti (polis/jandarma) düzenler. Bu tür kazalarda sürücülerin kendi aralarında anlaşmalı tutanak doldurması geçerli sayılmaz.
Önemli: Trafik sigortası genel şartlarındaki değişikliğe göre, 01.07.2026 itibarıyla "can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşma", maddi hasarlı kazalarda da geçerli bir istisna olarak kabul edilmektedir. Yine de mümkün olan ilk anda durumu belgelemeniz gerekir.
Araçları yerinden oynatmadan önce, kaza yerini her açıdan belgeleyin. Bu kayıtlar, hasar tespiti ve kusur değerlendirmesinde birincil kanıt niteliği taşır.
Çekmeniz gereken kareler:
Ardından karşı tarafın kimlik, sürücü belgesi (ehliyet), ruhsat ve trafik sigortası poliçe bilgilerini kaydedin. Varsa görgü tanıklarının iletişim bilgilerini de alın.
Aracınızda bir araç içi kamera (dashcam) bulunması, bu aşamada en güçlü kanıtlardan birini elinize verir; özellikle anlaşmazlık çıkan kazalarda kusur sürecini doğrudan etkileyebilir.
Yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar kazanın oluş şekli üzerinde anlaşıyorsa, polis veya jandarma çağırmadan anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenleyebilirsiniz. 2008'den bu yana geçerli olan bu uygulama, bürokrasiyi büyük ölçüde azaltır.
Bugün en pratik yol, SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) Mobil Kaza Tutanağı uygulamasıdır. İşleyişi kısaca şöyledir:
Onaylanan tutanak doğrudan sigorta şirketlerine iletilir. Akıllı telefonunuz yoksa, kağıt form da geçerlidir; örnek tutanaklara tsb.org.tr ve sbm.org.tr adreslerinden ulaşabilirsiniz.
Kağıt formda eksiksiz doldurulması gereken alanlar: kazanın tarih ve saati, yeri (il/ilçe/cadde), tanık bilgileri, her iki sürücünün kimlik ve sürücü belgesi bilgileri, araç bilgileri (marka, model, plaka, şasi no, poliçe no), kazanın oluş şekli ve kroki.
İmzalanmayan veya tek nüsha hazırlanan tutanaklar geçersiz sayılır. Tutanak en az iki nüsha düzenlenmeli, birer kopya her sürücüde kalmalıdır.
Aşağıdaki hallerden biri varsa anlaşmalı tutanak düzenlenmez; aracı oynatmadan 112'yi arayarak trafik polisi veya jandarma talep edilmelidir:
Kaza tespit tutanağı ve fotoğraflar, kazayı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde ilgili sigorta şirketine iletilmelidir. Mobil tutanakta bu iletim otomatik gerçekleşir; kağıt tutanakta ise belgeleri şirkete kendiniz ulaştırmanız gerekir.
Bu süre içinde bildirim yapılmazsa hak kaybı yaşanabilir ve sigorta değerlendirmesi reddedilebilir. Karşı tarafa verdiğiniz zarar için onun trafik sigortasına, kendi aracınızdaki zarar için kasko poliçenize başvurabileceğinizi unutmayın. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılarken, kasko sizin aracınızdaki hasarı güvence altına alır.
Tutanak sigorta şirketine ulaştıktan sonra bilgiler SBM sistemine işlenir. Her iki tarafın sigorta şirketi, tutanağı, krokiyi ve fotoğrafları inceleyerek bir kusur oranı belirler.
Şirketler aynı oranda uzlaşırsa dosya sonuçlanır. Anlaşamazlarsa dosya, Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu'na gider ve sonuç genellikle 3 iş günü içinde açıklanır. Belirlenen kusur oranına sbm.org.tr veya e-Devlet üzerinden itiraz edebilirsiniz; ek bilgi ve belge sunarak yeniden değerlendirme talep etme hakkınız vardır.
Kusur oranı yalnızca hasarın kim tarafından karşılanacağını değil, araç değer kaybı tazminatını ve bir sonraki yılki sigorta priminizi de doğrudan etkiler. Kusurun nasıl hesaplandığını ve itiraz yollarını daha ayrıntılı incelemek için trafik kazasında kusur oranının nasıl belirlendiğini anlatan rehberimize göz atabilirsiniz.
2026, kaza sonrası tazminat sürecinin yeniden şekillendiği bir yıl oldu. Yürürlüğe giren düzenlemelerle birlikte hem eksper ataması hem de ödeme yöntemi değişti. Bu değişiklikler, daha geniş bir çerçevede 2026 zorunlu trafik sigortası düzenlemeleri kapsamında ele alınmaktadır.
Öne çıkan yenilikler:
Eksper aracı dış görünümün ötesinde inceler; gizli hasarları tespit eder, onarım mı değişim mi gerektiğine karar verir ve işçilik ile yedek parça maliyetlerini teknik standartlara göre hesaplar. Belgeler tamamlanıp kusur oranları kesinleştiğinde, maddi hasarlı kazalarda ödeme genellikle 8 iş günü içinde yapılır.
Ödeme alamaz veya tutarı yetersiz bulursanız, önce sigorta şirketine başvurmanız, sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yoluna gitmeniz mümkündür.
Forumlardaki ve danışma platformlarındaki paylaşımlar incelendiğinde, sürücülerin kaza sonrası birkaç tipik hatayı tekrarladığı görülmektedir:
Maddi hasarlı kazada mutlaka polis çağırmak gerekir mi? Hayır. Yaralanma/ölüm yoksa, taraflar anlaşıyorsa ve yukarıda sayılan istisnai haller (ehliyetsizlik, sigortasızlık, alkol, kamu malı hasarı vb.) bulunmuyorsa, anlaşmalı tutanak yeterlidir.
Kaza tespit tutanağını sigortaya kaç gün içinde bildirmeliyim? Kazayı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde. Mobil uygulamada bu iletim otomatiktir.
Mobil Kaza Tutanağı uygulaması güvenilir mi? Evet. SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) altyapısı üzerinde çalışır ve ekran üzerinden imzalanan dijital tutanaklar yasal olarak geçerlidir.
Karşı taraf imzadan kaçınırsa ne yaparım? Taraflar anlaşamıyor veya karşı taraf imzadan kaçınıyorsa, 112 üzerinden polis/jandarma çağırarak tutanağın resmi olarak tutulmasını talep edin.
Tazminat ödemesi kime yatar? 2026 düzenlemesiyle ödeme, aracı kurumlara değil doğrudan hak sahibinin IBAN'ına yapılır.
Değer kaybı için ayrı başvuru yapmam gerekir mi? Yeni sistemde hasar bedeli ile değer kaybı aynı raporda hesaplandığı için, çoğu durumda ayrı bir süreç yürütmenize gerek kalmaz.
Kusur oranına itiraz edebilir miyim? Evet. sbm.org.tr veya e-Devlet üzerinden, ek bilgi ve belge sunarak itiraz edebilirsiniz.
Trafik kazası sonrası süreç, doğru sırayla ilerlendiğinde göründüğünden çok daha yönetilebilirdir. Özetle: önce can güvenliği, ardından olay yerinin belgelenmesi, anlaşmalı veya resmi tutanağın düzenlenmesi, 5 iş günü içinde bildirim ve son olarak kusur ile tazminat aşaması.
2026'da devreye giren bağımsız eksper sistemi ve doğrudan IBAN'a ödeme uygulaması, süreci sürücü lehine sadeleştirmeyi amaçlıyor. Buna karşılık, ağır hasarlı araçlarda tescil belgesi şartı gibi yeni yükümlülükler de eklendi.
En sağlam koruma; aracınızda dolu bir kaza formu (veya mobil uygulama), gerekirse bir araç içi kamera bulundurmak ve telaşa kapılmadan adımları sırayla uygulamaktır. Belgelerinizi eksiksiz tutmak, hem tazminatınızı zamanında almanızı sağlar hem de olası bir hukuki süreçte elinizi güçlendirir.
Bu içerik araclo.com için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama tarihleri zaman içinde değişebilir. Güncel düzenlemeler, başvuru süreleri ve özel durumlar için sigorta şirketinize, SBM'ye veya bir hukuk uzmanına başvurunuz. Ağır hasarlı, yaralanmalı veya sorumluluk ihtilafı bulunan kazalarda profesyonel destek almanız önerilir.
Topluluğumuzla paylaşarak bize destek olabilirsiniz.