Trafik Kazası Sonrası Ne Yapılır? Adım Adım Rehber (2026)

Bir trafik kazasının ilk dakikaları, hem güvenliğinizi hem de tazminat sürecinizi belirler. 2026'da yürürlüğe giren yeni eksper ve ödeme kuralları, doğru adımları bilmeyi her zamankinden önemli kılıyor.

Giriş

Trafik kazası, çoğu sürücünün hayatında en az bir kez karşılaştığı, panik anında yanlış kararların kolayca verilebildiği bir olaydır. Oysa kaza sonrasında atılacak adımların doğru sırası bellidir ve büyük ölçüde standart hale gelmiştir.

Türkiye'de bu süreç 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve zorunlu trafik sigortası genel şartları çerçevesinde işler. 2026 yılı, kaza sonrası hasar ve tazminat sürecinde köklü değişikliklerin yaşandığı bir yıl oldu: bağımsız eksper ataması merkezi bir sisteme bağlandı, ödemeler doğrudan hak sahibinin hesabına yapılır hale geldi.

Bu rehberde, kaza anından tazminatın hesabınıza geçmesine kadar tüm süreci adım adım ele alıyoruz. Amacımız, sizi haklıyken haksız duruma düşmekten ve hak kaybından korumaktır.

Adım 1: Önce Can Güvenliği ve Olay Yeri Güvenliği

Kaza anında ilk önceliğiniz maddi hasar değil, can güvenliğidir. Sırasıyla şunları yapın:

• Kendinizin ve araçtaki diğer kişilerin durumunu kontrol edin.
• Yaralanma veya ölüm varsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın; ambulans ve trafik ekibi yönlendirilsin.
• Aracınızı, trafiği ve can güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde güvenli bir noktaya çekin. Mümkünse dörtlüleri yakın ve reflektörü uygun mesafeye yerleştirin.
• Otoyol veya hızlı bir arterde bekliyorsanız, bariyerin güvenli tarafında durun.

Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda tutanağı taraflar değil, kolluk kuvveti (polis/jandarma) düzenler. Bu tür kazalarda sürücülerin kendi aralarında anlaşmalı tutanak doldurması geçerli sayılmaz.

Önemli: Trafik sigortası genel şartlarındaki değişikliğe göre, 01.07.2026 itibarıyla "can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşma", maddi hasarlı kazalarda da geçerli bir istisna olarak kabul edilmektedir. Yine de mümkün olan ilk anda durumu belgelemeniz gerekir.

Adım 2: Olay Yerini Fotoğraflayın ve Delilleri Toplayın

Araçları yerinden oynatmadan önce, kaza yerini her açıdan belgeleyin. Bu kayıtlar, hasar tespiti ve kusur değerlendirmesinde birincil kanıt niteliği taşır.

Çekmeniz gereken kareler:

• Araçların çarpışma anındaki konumu (geniş açılı, yolu da gösteren kareler)
• Her iki araçtaki hasar bölgeleri (yakın çekim)
• Plakalar, varsa fren izleri, yol ve hava durumu, trafik işaretleri ve sinyalizasyon
• Mümkünse kısa bir video ile genel olay yeri

Ardından karşı tarafın kimlik, sürücü belgesi (ehliyet), ruhsat ve trafik sigortası poliçe bilgilerini kaydedin. Varsa görgü tanıklarının iletişim bilgilerini de alın.

Aracınızda bir araç içi kamera (dashcam) bulunması, bu aşamada en güçlü kanıtlardan birini elinize verir; özellikle anlaşmazlık çıkan kazalarda kusur sürecini doğrudan etkileyebilir.

Adım 3: Kaza Tespit Tutanağını Doldurun

Yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar kazanın oluş şekli üzerinde anlaşıyorsa, polis veya jandarma çağırmadan anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenleyebilirsiniz. 2008'den bu yana geçerli olan bu uygulama, bürokrasiyi büyük ölçüde azaltır.

Mobil Kaza Tutanağı (Dijital Yöntem)

Bugün en pratik yol, SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) Mobil Kaza Tutanağı uygulamasıdır. İşleyişi kısaca şöyledir:

1. Uygulamaya kimlik veya e-Devlet bilgilerinizle giriş yapın.
2. Plaka ve ruhsat bilgilerinizi girin; poliçe üzerindeki kare kod okutularak bilgiler otomatik gelebilir.
3. Kaza fotoğraflarını ve dilerseniz videoyu yükleyin; konum, izin verirseniz otomatik eklenir.
4. Taraflar, oluşturulan kare kod ile tutanağı eşleştirir.
5. Kazanın oluş senaryosu (kroki) dijital olarak çizilir, her iki taraf önizlemeyi onaylar.

Onaylanan tutanak doğrudan sigorta şirketlerine iletilir. Akıllı telefonunuz yoksa, kağıt form da geçerlidir; örnek tutanaklara tsb.org.tr ve sbm.org.tr adreslerinden ulaşabilirsiniz.

Tutanakta Bulunması Gerekenler

Kağıt formda eksiksiz doldurulması gereken alanlar: kazanın tarih ve saati, yeri (il/ilçe/cadde), tanık bilgileri, her iki sürücünün kimlik ve sürücü belgesi bilgileri, araç bilgileri (marka, model, plaka, şasi no, poliçe no), kazanın oluş şekli ve kroki.

İmzalanmayan veya tek nüsha hazırlanan tutanaklar geçersiz sayılır. Tutanak en az iki nüsha düzenlenmeli, birer kopya her sürücüde kalmalıdır.

Tutanağı Kesinlikle Sürücülerin Tutamayacağı Durumlar

Aşağıdaki hallerden biri varsa anlaşmalı tutanak düzenlenmez; aracı oynatmadan 112'yi arayarak trafik polisi veya jandarma talep edilmelidir:

• Sürücülerden biri ehliyetsiz veya kullandığı araç sınıfına yetersiz ehliyetli ise
• Sürücülerden birinde alkol veya akli durum şüphesi varsa
• Araçlardan birinin zorunlu trafik sigortası yoksa
• Kamu malına (bariyer, levha, aydınlatma direği vb.) zarar geldiyse
• Araçlardan biri resmi/kamu plakalı ise
• Taraflar kazanın oluş şekli üzerinde anlaşamıyorsa
• Tek taraflı kaza (duvara/ağaca çarpma, şarampole yuvarlanma) söz konusuysa — bu durumda kasko beyanı veya resmi rapor gerekir

Adım 4: Sigorta Şirketine Bildirim Yapın (5 İş Günü Kuralı)

Kaza tespit tutanağı ve fotoğraflar, kazayı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde ilgili sigorta şirketine iletilmelidir. Mobil tutanakta bu iletim otomatik gerçekleşir; kağıt tutanakta ise belgeleri şirkete kendiniz ulaştırmanız gerekir.

Bu süre içinde bildirim yapılmazsa hak kaybı yaşanabilir ve sigorta değerlendirmesi reddedilebilir. Karşı tarafa verdiğiniz zarar için onun trafik sigortasına, kendi aracınızdaki zarar için kasko poliçenize başvurabileceğinizi unutmayın. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılarken, kasko sizin aracınızdaki hasarı güvence altına alır.

Adım 5: Kusur Oranının Belirlenmesi ve İtiraz

Tutanak sigorta şirketine ulaştıktan sonra bilgiler SBM sistemine işlenir. Her iki tarafın sigorta şirketi, tutanağı, krokiyi ve fotoğrafları inceleyerek bir kusur oranı belirler.

Şirketler aynı oranda uzlaşırsa dosya sonuçlanır. Anlaşamazlarsa dosya, Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu'na gider ve sonuç genellikle 3 iş günü içinde açıklanır. Belirlenen kusur oranına sbm.org.tr veya e-Devlet üzerinden itiraz edebilirsiniz; ek bilgi ve belge sunarak yeniden değerlendirme talep etme hakkınız vardır.

Kusur oranı yalnızca hasarın kim tarafından karşılanacağını değil, araç değer kaybı tazminatını ve bir sonraki yılki sigorta priminizi de doğrudan etkiler. Kusurun nasıl hesaplandığını ve itiraz yollarını daha ayrıntılı incelemek için trafik kazasında kusur oranının nasıl belirlendiğini anlatan rehberimize göz atabilirsiniz.

Adım 6: Hasar Tespiti, Eksper ve Tazminat (2026 Yeni Sistem)

2026, kaza sonrası tazminat sürecinin yeniden şekillendiği bir yıl oldu. Yürürlüğe giren düzenlemelerle birlikte hem eksper ataması hem de ödeme yöntemi değişti. Bu değişiklikler, daha geniş bir çerçevede 2026 zorunlu trafik sigortası düzenlemeleri kapsamında ele alınmaktadır.

Öne çıkan yenilikler:

• Bağımsız ve otomatik eksper ataması (EKSİST): Belirli bir tutarı aşan hasarlarda eksper, taraflardan bağımsız merkezi bir sistem üzerinden atanır. Sistem, Nisan–Haziran 2026 döneminde Bursa ve Ordu illerinde pilot olarak uygulandı; 01.07.2026 itibarıyla Türkiye geneline yaygınlaştırılması planlanmıştır.
• 40.000 TL üstü hasarlarda zorunlu eksper: Aracınızdaki maddi hasarın belirli bir eşiği (teminatın onda biri) aşması durumunda bağımsız eksper ataması zorunlu hale gelir.
• Hasar ve değer kaybının tek raporda birleşmesi: Onarım bedeli ile değer kaybı artık aynı raporla hesaplandığı için iki ayrı süreçle uğraşmanıza gerek kalmaz.
• Doğrudan IBAN'a ödeme: Tazminat, vekaletle çalışan aracı kurumlara değil, doğrudan hak sahibinin banka hesabına yatırılır.
• Ağır hasarlı araçlarda yeni şart: Eksper raporuyla ağır hasarlı olduğu tespit edilen araçlarda, "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden tazminat ödenmez.

Eksper aracı dış görünümün ötesinde inceler; gizli hasarları tespit eder, onarım mı değişim mi gerektiğine karar verir ve işçilik ile yedek parça maliyetlerini teknik standartlara göre hesaplar. Belgeler tamamlanıp kusur oranları kesinleştiğinde, maddi hasarlı kazalarda ödeme genellikle 8 iş günü içinde yapılır.

Ödeme alamaz veya tutarı yetersiz bulursanız, önce sigorta şirketine başvurmanız, sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yoluna gitmeniz mümkündür.

Sürücülerin En Sık Yaptığı Hatalar

Forumlardaki ve danışma platformlarındaki paylaşımlar incelendiğinde, sürücülerin kaza sonrası birkaç tipik hatayı tekrarladığı görülmektedir:

• Fotoğraf çekmeden araçları kenara çekmek: Çarpışma konumu belgelenmeden araçlar oynatıldığında, kusur tartışmalarında ispat zorlaşır.
• Sigortası olmayan tarafla anlaşmalı tutanak doldurmak: Bu durumda tutanak geçersiz olur; mutlaka kolluk kuvveti çağrılmalıdır.
• 5 iş günü bildirim süresini kaçırmak: Süre aşımı, tazminat sürecinin reddedilmesine yol açabilir.
• Tutanağı imzalatmadan ayrılmak: İmzasız tutanak geçersizdir.
• Hafif çarpışmalarda muayene olmamak: Belirti olmasa bile, özellikle yaralanma ihtimali olan kazalarda sağlık kuruluşuna başvurup kayıt oluşturmak, ileride doğabilecek hak talepleri için önemlidir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Maddi hasarlı kazada mutlaka polis çağırmak gerekir mi? Hayır. Yaralanma/ölüm yoksa, taraflar anlaşıyorsa ve yukarıda sayılan istisnai haller (ehliyetsizlik, sigortasızlık, alkol, kamu malı hasarı vb.) bulunmuyorsa, anlaşmalı tutanak yeterlidir.

Kaza tespit tutanağını sigortaya kaç gün içinde bildirmeliyim? Kazayı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde. Mobil uygulamada bu iletim otomatiktir.

Mobil Kaza Tutanağı uygulaması güvenilir mi? Evet. SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) altyapısı üzerinde çalışır ve ekran üzerinden imzalanan dijital tutanaklar yasal olarak geçerlidir.

Karşı taraf imzadan kaçınırsa ne yaparım? Taraflar anlaşamıyor veya karşı taraf imzadan kaçınıyorsa, 112 üzerinden polis/jandarma çağırarak tutanağın resmi olarak tutulmasını talep edin.

Tazminat ödemesi kime yatar? 2026 düzenlemesiyle ödeme, aracı kurumlara değil doğrudan hak sahibinin IBAN'ına yapılır.

Değer kaybı için ayrı başvuru yapmam gerekir mi? Yeni sistemde hasar bedeli ile değer kaybı aynı raporda hesaplandığı için, çoğu durumda ayrı bir süreç yürütmenize gerek kalmaz.

Kusur oranına itiraz edebilir miyim? Evet. sbm.org.tr veya e-Devlet üzerinden, ek bilgi ve belge sunarak itiraz edebilirsiniz.

Sonuç ve Değerlendirme

Trafik kazası sonrası süreç, doğru sırayla ilerlendiğinde göründüğünden çok daha yönetilebilirdir. Özetle: önce can güvenliği, ardından olay yerinin belgelenmesi, anlaşmalı veya resmi tutanağın düzenlenmesi, 5 iş günü içinde bildirim ve son olarak kusur ile tazminat aşaması.

2026'da devreye giren bağımsız eksper sistemi ve doğrudan IBAN'a ödeme uygulaması, süreci sürücü lehine sadeleştirmeyi amaçlıyor. Buna karşılık, ağır hasarlı araçlarda tescil belgesi şartı gibi yeni yükümlülükler de eklendi.

En sağlam koruma; aracınızda dolu bir kaza formu (veya mobil uygulama), gerekirse bir araç içi kamera bulundurmak ve telaşa kapılmadan adımları sırayla uygulamaktır. Belgelerinizi eksiksiz tutmak, hem tazminatınızı zamanında almanızı sağlar hem de olası bir hukuki süreçte elinizi güçlendirir.

---

Bu içerik araclo.com için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama tarihleri zaman içinde değişebilir. Güncel düzenlemeler, başvuru süreleri ve özel durumlar için sigorta şirketinize, SBM'ye veya bir hukuk uzmanına başvurunuz. Ağır hasarlı, yaralanmalı veya sorumluluk ihtilafı bulunan kazalarda profesyonel destek almanız önerilir.