Temel yaşam desteği nedir?
Solunumu ve/veya kalbi durmuş kişiye, hava yolu açıklığı sağlanarak solunum ve dolaşımın yapay olarak sürdürülmesidir. Amaç, hayati organlara (özellikle beyne) oksijen gitmesini sağlamaktır.
Uygulama basamakları
- Olay yeri ve kendi güvenliği sağlanır
- Bilinç kontrol edilir (omuzuna dokunup seslenilir)
- Bilinç yoksa 112 aranır
- Sırtüstü, sert bir zemine yatırılır
- Baş geri - çene yukarı pozisyonuyla hava yolu açılır
- Bak-dinle-hisset ile 10 saniye solunum kontrol edilir
- Solunum yoksa kalp basısına başlanır
Kalp basısı (dış kalp masajı)
- Uygulama yeri: Göğüs kemiğinin alt yarısı
- Bir elin topuğu yerleştirilir, diğer el üstüne konur; parmaklar göğüs kafesine değmez
- Dirsekler bükülmez, vücuda dik bastırılır
- Bası derinliği: 5 cm (göğüs yüksekliğinin yaklaşık 1/3'ü)
- Bası hızı: dakikada 100
- Oran: 30 bası - 2 soluk (30:2)
Yapay solunum
Baş geri - çene yukarı pozisyonunda burun kapatılır, normal bir soluk alınır, ağız hastanın ağzını içine alacak şekilde yerleştirilir; her biri 1 saniye süren 2 soluk verilir. Göğsün yükseldiği görülmelidir.
Ne zaman sonlandırılır?
- Hasta/yaralının yaşamsal refleksleri geri dönerse
- Tıbbi yardım (112) gelirse
- İlkyardımcı yorgunluktan devam edemez hâle gelirse
Not: Çalışan kalbe masaj yapılmaz. Uygulama sırasında kaburga kırılsa bile masaja devam edilir.
Otomatik eksternal defibrilatör (OED / AED)
- Kalp ritmini analiz edip gerekiyorsa şok veren, sesli yönlendirmeli cihazdır. Havalimanı, AVM ve metro gibi kamuya açık alanlarda bulunur.
- Cihaz mevcutsa en kısa sürede getirilir; getirilene kadar kalp basısına ara verilmez.
- Elektrotlar cihazın üzerindeki şekle göre yapıştırılır; analiz ve şok sırasında hastaya kimse dokunmaz.
- Şok sonrası hemen kalp basısına devam edilir.