Üretimde Ağustos 2026 Görünümü
Ağustos, yaz durgunluğunun da etkisiyle yılın en düşük üretim ayı oldu: toplam taşıt üretimi 74.368 adette kalırken otomobil üretimi %22,1 düşüşle 33.503 adede geriledi. Traktör dahil genel toplam 75.523 adetle Haziran'ın (126.498) %40 altında kaldı. Sekiz aylık bütünde tablo negatif: Ocak–Ağustos toplam üretimi %7,3 azalarak 841.583 adet oldu. Yine de aylık toplam üretim bir önceki yılın Ağustos'una göre %1,5 arttı — düşüşün mevsimsel olduğuna işaret ediyor.
Daralmanın kaynağı net biçimde otomobil tarafında: otomobil üretimi Ocak–Ağustos'ta %18,8 geriledi (458.169 adet), buna karşılık ticari araç üretimi %11,5 artarak 383.414 adede yükseldi. Kamyonet üretimindeki %17,3'lük artış bu ayrışmanın motoru — Ford Otosan ve Tofaş'ın ticari modelleri sanayinin ağırlık merkezini kalıcı olarak ticari tarafa kaydırıyor. Traktör ise ayrı bir hikâye: üretim %33,1 düşerek 13.277 adede indi.
Atıl kapasite tablosu bu ayrışmayı doğruluyor. Sektör Ocak–Ağustos döneminde kapasitesinin %59,1'ini kullandı; Ağustos ayında bu oran %41,8'e indi. Otobüs (%69,0) ve midibüs (%61,8) en yüksek doluluğa sahip segmentler. Traktörde kapasite kullanımı %26,6 ile talep zayıflığının en keskin göstergesi olmayı sürdürüyor. Otomobil üretiminde Oyak Renault %43,1 payla lider; onu Toyota (%27,7) ve Hyundai (%23,2) izliyor. Fabrikaların aylık üretimi ve motor hacmi kırılımı Fabrika Bazında Otomotiv Üretimi raporunda.
İhracat ve İthalat Dengesi
İhracatta adet ve gelir birbirinden ayrışıyor. Taşıt ihracatı Ocak–Ağustos'ta adet bazında %12,0 azalarak 597.594 adede gerilerken, toplam sanayi ihracat geliri %2,0 artışla 26,61 milyar dolara ulaştı. Ağustos ayında ayrışma tersine döndü: ihracat adedi %7,2 artarken otomobil ihracatı %13,7 geriledi. Birim değeri yüksek ticari araçların ağırlık kazanması, daha az otomobille daha fazla döviz kazanılmasını sağlıyor.
Üretici sıralamasında Ford Otosan 253.704 adetle açık ara lider. Dönemin en dikkat çekici hareketi ise Tofaş'ta: ihracatı 23.215 adetten 51.276 adede çıkarak ikiye katladı. Buna karşılık Hyundai (128.120 → 75.865) ve Oyak Renault (169.393 → 115.726) belirgin biçimde geriledi — otomobil ihracatındaki %28,1'lik düşüşün büyük bölümü bu iki üreticiden geliyor.
İthalat tarafında yön lehte dönmeyi sürdürüyor: otomobilde ithal payı %65,1'e geriledi (2025'te %70,2). Hafif ticaride ise ithalatın payı %76,5 ile tarihsel yüksek seviyelerde seyretmeyi sürdürüyor. Üretim ticari araca kayarken iç pazarın ticari araç talebinin ithalatla karşılanması, sektörün yapısal çelişkisi olarak yerinde duruyor. Üretilen taşıtların %70,9'u ihraç edildi.
İthal otomobil satışlarında Volkswagen (47.233 adet) ve Peugeot liderliği korurken, Çin markalarının yükselişi sürüyor: Chery 16.056 adetle ilk sekize girerek BMW, Hyundai ve Nissan'ı geride bıraktı. Gelir tarafında sektörün en büyük kalemi yan sanayi (10,65 milyar $); onu otomobil (6,82 milyar $) ve kamyon-kamyonet (5,88 milyar $) izliyor. Otomobil ihracat geliri %9,3 gerilerken kamyon-kamyonet gelirinin %10,3 artması, ticari araca kayışın döviz tarafındaki karşılığı.
Makro koşullar bu tabloyu besliyor: Euro %23,7, Dolar %18,4 değer kazandı. Döviz bazlı maliyet artışı ithal aracı pahalılaştırıp otomobilde ithal payının gerilemesini açıklarken, ihracatçının TL gelirini yukarı çekiyor. Sekiz ayda TÜFE %22,1, ÜFE %20,9 arttı; enflasyonun bir önceki yıla kıyasla yavaşlaması iç talebi bir miktar rahatlatsa da toplam pazarın %11,7 daralmasını engelleyemedi.